Z początkiem lutego 2026 roku rusza nabór wniosków o świadczenie wychowawcze 800 plus na kolejny okres świadczeniowy, który potrwa od 1 czerwca 2026 roku do 31 maja 2027 roku. Choć dla większości polskich rodzin procedura pozostaje standardowa – kluczowe jest złożenie dokumentów w terminie – dla dużej grupy cudzoziemców w Polsce nadchodzą rewolucyjne i bardzo restrykcyjne zmiany. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wstrzyma wypłaty dla ponad 150 tysięcy osób i wprowadzi miesięczną weryfikację spełniania nowych, surowych kryteriów.
Rodzice muszą działać szybko. Aby zachować ciągłość wypłat świadczenia, należy złożyć wniosek najpóźniej do końca kwietnia 2026 roku. Spóźnienie oznacza nie tylko opóźnienie w otrzymaniu pieniędzy, ale w skrajnych przypadkach również utratę prawa do wyrównania za pierwsze miesiące nowego okresu świadczeniowego. Co najważniejsze, zmiany w prawie od 2026 roku wprowadzają mechanizmy, które radykalnie zmieniają sytuację cudzoziemców, w tym obywateli Ukrainy ze statusem UKR, którzy będą musieli udowodnić aktywność zawodową i minimalne zarobki.
Kluczowe terminy dla Polaków. Jak zachować ciągłość wypłat?
Okres składania wniosków na okres 2026/2027 rozpoczyna się 1 lutego 2026 roku. Dla obywateli Polski, UE, EFTA oraz Wielkiej Brytanii (objętych umową wystąpienia) zasady przyznawania świadczenia pozostają niezmienione – przysługuje ono na każde dziecko do 18. roku życia, bez kryterium dochodowego i bez konieczności spełniania warunków związanych z aktywnością zawodową.
Kluczem jest terminowość. Aby ZUS mógł zagwarantować przelew świadczenia za czerwiec 2026 roku do końca tego miesiąca, wniosek musi zostać złożony w okresie od 1 lutego do 30 kwietnia 2026 roku. Złożenie wniosku w maju 2026 roku oznacza wypłatę najpóźniej do 31 lipca (z wyrównaniem za czerwiec), natomiast złożenie go w czerwcu 2026 roku skutkuje wypłatą do 31 sierpnia (z wyrównaniem za czerwiec i lipiec).
Wnioski złożone po 30 czerwca 2026 roku są rozpatrywane, ale świadczenie będzie przysługiwać dopiero od miesiąca złożenia dokumentów. Oznacza to utratę prawa do wyrównania za wcześniejsze miesiące. Wyjątkiem są rodzice noworodków, którzy mają 3 miesiące od dnia narodzin dziecka na złożenie wniosku z prawem do wyrównania od daty urodzenia.
Wnioski składa się wyłącznie elektronicznie, korzystając z jednej z czterech ścieżek:
- Platforma Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS)
- Aplikacja mobilna mZUS
- Portal Emp@tia
- Bankowość elektroniczna (wybrane banki, m.in. PKO BP, mBank, Santander, ING, Pekao SA)
Należy pamiętać, że wszelka korespondencja, decyzje i powiadomienia od ZUS trafiają wyłącznie na konto na PUE ZUS. Jeśli rodzic nie posiada tam konta, ZUS założy je automatycznie po złożeniu pierwszego wniosku.
Rewolucyjne warunki dla obywateli Ukrainy. ZUS wstrzymuje wypłaty
Największe zmiany dotyczą obywateli Ukrainy posiadających status UKR. 31 stycznia 2026 roku ZUS wstrzyma wypłaty świadczenia 800 plus dla około 150 000 osób, które dotychczas korzystały z programu na podstawie uproszczonych zasad. Od 1 lutego 2026 roku ta grupa musi złożyć zupełnie nowy wniosek i spełnić dodatkowe, restrykcyjne kryteria, których wcześniej nie wymagano.
Wprowadzono trzy kluczowe warunki, które muszą być spełnione łącznie:
1. Aktywność zawodowa rodzica: Prawo do świadczenia zostaje powiązane z zatrudnieniem rodzica (umowa o pracę, zlecenie, działalność gospodarcza, pobieranie zasiłku dla bezrobotnych, stypendium). ZUS zweryfikuje to automatycznie na podstawie danych w systemach ubezpieczeniowych.
2. Wymagane minimum zarobkowe: Rodzic musi osiągać dochód na poziomie, który gwarantuje, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe wynosi co najmniej 50% minimalnego wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę prognozowaną wysokość płacy minimalnej w 2026 roku (4666 zł brutto), próg ten wynosi około 2333 zł. Dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność po raz pierwszy (którzy przez pierwsze 6 miesięcy nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom) próg ten jest niższy i wynosi 30% płacy minimalnej (około 1400 zł).
3. Obowiązek edukacyjny dziecka: Dziecko musi realizować obowiązek przedszkolny lub szkolny w polskiej placówce edukacyjnej. Oznacza to, że dziecko musi być zapisane i faktycznie uczęszczać do przedszkola, szkoły podstawowej lub innej polskiej placówki oświatowej.
Od czerwca 2026 roku podobne wymagania zostaną rozszerzone na wszystkich innych cudzoziemców spoza UE i EFTA, którzy legalnie przebywają w Polsce i mają dostęp do rynku pracy.
Miesięczna weryfikacja i ryzyko utraty pieniędzy
Nowy system dla cudzoziemców jest nie tylko bardziej restrykcyjny, ale także wymaga ciągłego spełniania warunków. ZUS będzie przeprowadzał miesięczne kontrole. Oznacza to, że jeśli w danym miesiącu rodzic straci pracę lub jego podstawa wymiaru składek spadnie poniżej wymaganego progu, wypłata świadczenia za ten miesiąc zostanie wstrzymana.
Dodatkowo ZUS zyska narzędzia do weryfikacji faktycznego pobytu w Polsce. Dane z rejestru Straży Granicznej będą wykorzystywane do sprawdzania, czy rodzic lub dziecko nie wyjechało z kraju na dłuższy czas. Wszelkie wątpliwości dotyczące miejsca zamieszkania, pracy czy nauki dziecka mogą natychmiast skutkować wstrzymaniem wypłaty świadczenia.
Dla obywateli Ukrainy i innych cudzoziemców spoza UE/EFTA oznacza to konieczność stałego monitorowania swojej sytuacji zawodowej i edukacyjnej dziecka. Brak wniosku złożonego od 1 lutego 2026 roku oznacza brak pieniędzy na nowy okres świadczeniowy, a brak spełnienia warunków w kolejnych miesiącach oznacza natychmiastowe wstrzymanie wsparcia.
Automatyzacja 800 plus. Zmiany, które wejdą w życie dopiero w 2027 roku
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad nowelizacją ustawy, która ma realnie odciążyć rodziców od corocznej biurokracji. Od 1 czerwca 2027 roku świadczenie 800 plus ma zacząć działać w trybie automatycznym. Oznacza to, że prawo do świadczenia będzie odnawiane corocznie bez konieczności składania wniosku.
Rodzice będą musieli złożyć wniosek tylko raz – po narodzinach dziecka lub po powrocie rodziny do Polski. Następnie ZUS, korzystając z danych zgromadzonych w swoich systemach i innych rejestrach publicznych, automatycznie przedłuży prawo do wypłaty do momentu ukończenia przez dziecko 18 lat, o ile sytuacja rodzinna nie ulegnie zmianie (np. opieka naprzemienna, zmiana konta).
Dlaczego automatyzacja ma wejść w życie dopiero od okresu świadczeniowego 2027/2028? Wdrożenie bezobsługowego systemu dla milionów rodzin wymaga gruntownej modernizacji systemów informatycznych ZUS i długiego okresu testów. Rząd chce uniknąć błędów w wypłatach, dlatego pełne wejście w życie planowane jest dopiero na czerwiec 2027 roku.
W ramach tej samej nowelizacji planowane jest również rozszerzenie katalogu uprawnionych. Prawo do 800 plus mają zyskać osoby sprawujące pieczę bieżącą nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu. Zmiana ta ma na celu zapewnienie równego dostępu do wsparcia finansowego wszystkim faktycznym opiekunom małoletnich.
Podsumowanie: Co rodzice muszą zrobić w 2026 roku
Do czasu pełnego wdrożenia automatyzacji w 2027 roku, kluczowe jest pilnowanie terminów i spełnianie wymogów prawnych. Poniżej praktyczna checklista dla rodziców:
- Wszyscy rodzice (Polacy, UE/EFTA): Złóż wniosek na okres 2026/2027 od 1 lutego 2026 roku, ale nie później niż do 30 kwietnia 2026 roku, aby zachować ciągłość wypłat od czerwca.
- Obywatele Ukrainy (status UKR): Muszą złożyć nowy wniosek od 1 lutego 2026 roku. Konieczne jest spełnienie trzech warunków: udowodnienie aktywności zawodowej, osiągnięcie minimalnego progu zarobkowego (ok. 2333 zł brutto w 2026 r.) oraz zapisanie dziecka do polskiej placówki edukacyjnej.
- Inni cudzoziemcy spoza UE/EFTA: Podobne restrykcyjne zasady wejdą w życie dla tej grupy od czerwca 2026 roku i będą wymagały weryfikacji aktywności zawodowej.
- Komunikacja z ZUS: Należy regularnie sprawdzać swoje konto na PUE ZUS, ponieważ jest to jedyna droga kontaktu ZUS z beneficjentami świadczenia.
Zmiany dla cudzoziemców stanowią radykalny zwrot w polityce świadczeń socjalnych i mają na celu ścisłe powiązanie wsparcia z polskim rynkiem pracy. Dla tej grupy brak terminowego złożenia wniosku lub niespełnianie warunków weryfikowanych miesięcznie oznacza natychmiastową utratę pieniędzy.