Wszyscy to znamy. Styczeń 2026. Listonosz przynosi list z ZUS. Jest gruby, oficjalny i zazwyczaj ląduje na dnie szuflady. Myślisz: „To tylko formalność, ZUS rozliczył mnie automatycznie”. Ale w tym roku to błąd, który może Cię kosztować nawet 1500 złotych. System, który miał Ci pomóc w 2025 roku, teraz zastawił na Ciebie pułapkę.
Miniony rok był rokiem bezprecedensowej hojności państwa. Wysoka waloryzacja, a do tego „trzynastka” i „czternastka” – dodatki, które miały ratować seniorów przed szalejącą inflacją. Pieniądze szybko się rozeszły na leki, żywność i opłaty. Teraz jednak, gdy na biurku ląduje formularz PIT, okazuje się, że brutalna machina skarbowa mogła pobrać od tych świadczeń zbyt wysokie zaliczki.
Wielu seniorów żyje w błogim przekonaniu, że ich emerytura jest „bez podatku”. To prawda, ale tylko dopóki nie dostaną dodatków. Wtedy roczny dochód często przekracza magiczną barierę. Algorytm ZUS, działając automatycznie, pobierał zaliczki na podatek dochodowy w miesiącach wypłaty dodatków, mimo że w skali całego roku nie powinieneś zapłacić fiskusowi ani grosza. Wyjaśniamy, jak odzyskać to, co niesłusznie Ci zabrano.
Dlaczego ZUS zabrał Twoje pieniądze? Pułapka 30 000 zł
Fundamentem całego zamieszania jest kwota wolna od podatku, która w 2025 roku wynosiła 30 000 złotych. Teoretycznie, jeśli Twój łączny dochód roczny (suma 12 emerytur plus 13. i 14.) nie przekroczył tej sumy, nie powinieneś płacić PIT. Ale w praktyce system działał inaczej.
ZUS, wypłacając dodatki (szczególnie jeśli w danym miesiącu wypłata przekroczyła 2500 zł brutto), musiał pobrać z nich zaliczkę na podatek dochodowy (12%). W efekcie, w kwietniu i wrześniu/październiku 2025 roku, Twój przelew był pomniejszony o podatek, który, jak się teraz okazuje, mógł Ci się nie należeć!
Wyobraź sobie Panią Krystynę. Jej emerytura wynosi 2200 zł brutto. Rocznie to 26 400 zł. Dodając trzynastkę i czternastkę (po ok. 1800 zł brutto każda), jej roczny dochód wyniósł równe 30 000 zł. Idealnie zmieściła się w limicie! Mimo to, ZUS potrącił jej zaliczki na podatek dochodowy. Teraz, w 2026 roku, Skarbówka musi oddać jej te potrącone kwoty. Mówimy tu o kwocie od 150 do 400 złotych zwrotu, które dla emeryta są często majątkiem.
Kto dostanie potężny zwrot? Sprawdź swój próg emerytalny
Największą grupą, która ma szansę na szybki i duży zwrot, są osoby z emeryturami w „średnim” przedziale. Urzędnicy nie mają litości, ale algorytm podatkowy tym razem działa na korzyść tych, którzy balansowali na granicy kwoty wolnej.
Jeżeli Twoja miesięczna emerytura w 2025 roku mieściła się w przedziale:
- od ok. 1800 zł brutto do 2500 zł brutto
prawdopodobieństwo nadpłaty jest bardzo wysokie. Dlaczego? Osoby z niższymi emeryturami (np. minimalnymi) często w ogóle nie płaciły podatku, więc nie mają czego odzyskiwać. Osoby z bardzo wysokimi świadczeniami (powyżej 4000 zł) płaciły podatek na bieżąco i wyjdą na zero. To właśnie „średniacy” zostali ukarani potrąceniami, które teraz muszą zostać zwrócone.
Eksperci szacują, że zwroty podatku za 2025 rok trafią do 3 do 4 milionów seniorów. Średnia kwota zwrotu to 250-400 złotych. Ale to nie koniec! Możesz powiększyć tę sumę kilkukrotnie.
Klucz do 1500 zł: Jak ulga rehabilitacyjna powiększy Twój zwrot
ZUS w swoim automatycznym rozliczeniu (PIT-40A) nie uwzględnia ulg. To jest Twój największy błąd, jeśli bezrefleksyjnie zaakceptujesz to, co przygotowała Skarbówka. Ulga rehabilitacyjna to tajna broń seniora, która może podnieść zwrot do kwoty 1000, a nawet 1500 złotych.
W 2026 roku musisz złożyć własny PIT-37 (nawet jeśli dostałeś PIT-40A). Tylko tak uwolnisz pieniądze, które Ci się należą. Co konkretnie możesz odliczyć?
- Leki na stałe: Jeśli w danym miesiącu wydatki na leki przekroczyły 100 zł, nadwyżkę odliczasz od dochodu. Przy dzisiejszych cenach w aptekach, to są setki złotych rocznie!
- Sprzęt rehabilitacyjny: Wózek, aparat słuchowy, kule, specjalistyczne materace.
- Samochód: Jeśli jesteś osobą niepełnosprawną (lub masz taką osobę na utrzymaniu), możesz odliczyć ryczałt 2280 zł na używanie samochodu – i to bez zbierania faktur za paliwo!
- Pieluchomajtki: Wydatek nielimitowany, który jest ogromnym obciążeniem, a który Skarbówka akceptuje.
Nie bój się biurokracji! System Twój e-PIT jest już przyjazny. Wystarczy, że zalogujesz się po 15 lutego 2026 roku i dopiszesz kwoty ulg. Zwrot nadpłaty za „trzynastkę”, połączony z ulgą rehabilitacyjną, może dać Ci poważny zastrzyk gotówki.
Uwaga: Kto będzie musiał dopłacić? Gorzki scenariusz dla dorabiających
Niestety, nie dla wszystkich rok 2026 przyniesie radość. System podatkowy jest bezlitosny dla osób, które pobierają świadczenie z ZUS i jednocześnie dorabiają – czy to na umowie o pracę, czy zleceniu, czy prowadząc małą działalność.
Pułapka polega na sumowaniu dochodów. Każdy z płatników (ZUS i pracodawca) pobiera zaliczki niezależnie, zakładając, że dochody nie przekroczą progu. Gdy w rozliczeniu rocznym (PIT-37) zsumujesz dochody z obu źródeł, często okazuje się, że:
- Znacznie przekroczyłeś kwotę wolną od podatku (30 000 zł).
- Wpadłeś w wyższy próg podatkowy (32% zamiast 12%) na części dochodu.
W takim przypadku system Twój e-PIT wykaże niedopłatę. Jeśli jest ona znacząca (np. 300-500 zł), musisz ją uregulować. Jeśli masz dochody z dwóch źródeł, musisz aktywnie sprawdzić swój PIT, bo wezwanie do zapłaty ze Skarbówki to najgorszy scenariusz na wiosnę.
Czy to koniec oszustwa? Składka zdrowotna, której nie odzyskasz
W ferworze walki o zwrot podatku PIT, wielu seniorów pyta o składkę zdrowotną. I tu czeka nas zimny prysznic. Od trzynastek i czternastek w 2025 roku pobrano 9% składki zdrowotnej. Te pieniądze są stracone bezpowrotnie.
Polski Ład zlikwidował możliwość odliczania tej składki od podatku. Oznacza to, że realna wartość dodatków była znacząco niższa, niż obiecywali politycy. Żaden PIT w 2026 roku nie wyrówna tej straty, ale odzyskanie zaliczek na PIT to absolutne minimum, o które musisz walczyć.
Co to oznacza dla Ciebie? Terminy i plan działania, by odzyskać majątek
Nie czekaj na łaskę urzędników. Masz w ręku narzędzia, by upomnieć się o swoje pieniądze. Rozliczenie PIT za 2025 rok to szansa na odzyskanie kwot, które w dobie drożyzny są na wagę złota. Oto Twój plan działania na najbliższe tygodnie:
Krok 1: Aktywnie czekaj na list z ZUS
PIT-40A lub PIT-11A powinien dotrzeć do Ciebie do końca lutego 2026. Jeśli nie przyjdzie, natychmiast sprawdź swoje konto na PUE ZUS – dokument będzie tam dostępny w wersji elektronicznej. PIT-11A oznacza, że prawdopodobnie masz nadpłatę!
Krok 2: Zbierz dokumentację ulg
Zsumuj wydatki z 2025 roku. Czy zbierałeś faktury z aptek? Czy masz dokumenty potwierdzające niepełnosprawność? Te dokumenty są kluczem do odzyskania ponad tysiąca złotych.
Krok 3: Zaloguj się do Twój e-PIT po 15 lutego
To najszybsza droga. Wejdź na stronę podatki.gov.pl. Zobacz, co przygotowała Skarbówka. Nawet jeśli dostałeś PIT-40A (rozliczenie na zero), zawsze możesz złożyć korektę PIT-37 i dodać ulgi. Wystarczy kilka kliknięć, by powiększyć zwrot.
Krok 4: Zadbaj o szybki przelew
Jeśli okaże się, że masz nadpłatę, czas zwrotu zależy od formy rozliczenia:
- 45 dni: Jeśli złożysz PIT elektronicznie (przez Twój e-PIT). Jeśli zrobisz to w marcu, pieniądze mogą być u Ciebie już w kwietniu.
- 3 miesiące: Jeśli złożysz papierowy PIT w urzędzie. Wtedy przelew może przyjść dopiero w czerwcu.
Nie pozwól, by algorytm zdecydował za Ciebie. W 2026 roku nie ma miejsca na bierność. Skarbówka odda Ci pieniądze, ale tylko wtedy, gdy się o nie upomnisz. Walcz o każdą złotówkę!
Obserwuj nas w Google News
Obserwuj