Wielkie zmiany w świadczeniach dla najstarszych Polaków stają się faktem. Od 1 marca 2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) znacząco podniesie kwotę tzw. emerytury honorowej, która przysługuje wszystkim obywatelom po ukończeniu stu lat. To jedno z najbardziej hojnych i unikalnych świadczeń w polskim systemie, które już niebawem osiągnie pułap bliski 7000 złotych brutto miesięcznie. Co kluczowe, pieniądze te trafią do stulatków niezależnie od tego, czy kiedykolwiek pracowali, opłacali składki, czy pobierają jakiekolwiek inne świadczenia emerytalne.
Obecnie stulatkowie otrzymują 6589,67 zł brutto. Jednak najnowsze prognozy ekonomiczne wskazują, że planowana waloryzacja marcowa 2026 roku podniesie tę kwotę o co najmniej 323 złote. Oznacza to, że od wiosny przyszłego roku na konta seniorów co miesiąc będzie wpływać szacunkowo 6912,56 zł brutto. To ogromne wsparcie finansowe, które ma kluczowe znaczenie dla osób w bardzo podeszłym wieku, często wymagających kosztownej opieki i leczenia.
Wysokość świadczenia jest gwarantowana przez państwo i stanowi symboliczne wyróżnienie dla najstarszych członków społeczeństwa. Warto podkreślić, że w przeciwieństwie do tradycyjnej emerytury, kwota ta nie jest uzależniona od stażu pracy ani wysokości składek. Jest to czysty dodatek honorowy, który wchodzi w życie z mocy prawa w dniu setnych urodzin obywatela.
Gigantyczna podwyżka: Ile faktycznie trafi do stulatków w 2026 roku?
Marcowa waloryzacja świadczeń emerytalnych i rentowych, zaplanowana na 1 marca 2026 roku, obejmie również emeryturę honorową. Obecna kwota 6589,67 zł brutto, obowiązująca od marca 2025 roku, jest punktem wyjścia do obliczeń nowej stawki. Zgodnie z aktualnymi szacunkami Ministerstwa Finansów oraz analityków rynkowych, wskaźnik waloryzacji może wynieść co najmniej 4,9 procenta.
Taki procentowy wzrost przełoży się na podwyżkę w wysokości około 323 złote. Oznacza to, że od 1 marca 2026 roku stulatkowie mogą liczyć na 6912,56 zł brutto. Należy jednak pamiętać, że jest to prognoza. Ostateczna wysokość podwyżki zostanie ustalona dopiero na początku 2026 roku, po ogłoszeniu przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) kluczowych wskaźników ekonomicznych.
Decydujące znaczenie będą miały dwa komunikaty Prezesa GUS: pierwszy, dotyczący średniorocznej inflacji konsumenckiej w 2025 roku, który ma być ogłoszony do końca stycznia 2026 roku, oraz drugi, odnoszący się do realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Dopiero połączenie tych dwóch wskaźników, zgodnie z Ustawą o Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, pozwoli na ustalenie finalnego wskaźnika waloryzacji. Jest to mechanizm gwarantujący, że siła nabywcza emerytury honorowej będzie utrzymywana na wysokim poziomie, chroniąc seniorów przed skutkami inflacji.
Kto dostanie 6912 zł? Warunki, które zaskakują system
Wyjątkowość emerytury honorowej polega na jej powszechności i braku wymagań formalnych, które są standardem przy innych świadczeniach. Prawo do tego dodatku reguluje Ustawa z 18 października 2024 roku o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia stu lat. Warunki są proste i niezwykle inkluzywne:
- Wiek: Ukończone 100 lat.
- Obywatelstwo: Posiadanie polskiego obywatelstwa.
To wszystko. Nie ma znaczenia, czy senior kiedykolwiek pracował zawodowo, czy opłacał składki do ZUS lub KRUS, ani czy nabył prawo do jakiejkolwiek innej emerytury lub renty. Świadczenie to jest wypłacane niezależnie od innych dochodów. Oznacza to, że osoba, która pobiera już standardową emeryturę (np. 4000 zł), po ukończeniu 100 lat otrzyma dodatkowo emeryturę honorową, co daje łącznie dochód przekraczający 10 000 złotych miesięcznie brutto.
Ta zasada jest kluczowa. Emerytura honorowa trafia także do osób, które nigdy nie były objęte systemem ubezpieczeń społecznych, na przykład do seniorów, którzy całe życie poświęcili prowadzeniu gospodarstwa domowego lub pracy w szarej strefie. Państwo polskie w ten sposób docenia sam fakt dożycia sędziwego wieku, co czyni ten program najbardziej inkluzywnym wsparciem dla stulatków.
Automatyczny przelew czy wniosek? Dwie ścieżki przyznawania świadczenia
Procedura otrzymania emerytury honorowej zależy od dotychczasowej sytuacji beneficjenta i przebiega jedną z dwóch ścieżek. W większości przypadków seniorzy nie muszą podejmować żadnych działań, ale istnieją wyjątki, o których należy pamiętać, aby nie stracić należnych pieniędzy.
Ścieżka 1: Automatyczne przyznanie (dla obecnych beneficjentów)
Jeśli stulatek już pobiera jakiekolwiek świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) – np. emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę rodzinną, emeryturę mundurową – system informatyczny ZUS automatycznie monitoruje datę urodzenia. W takim przypadku, z chwilą setnych urodzin, ZUS sam generuje decyzję o przyznaniu świadczenia honorowego. Decyzja ta jest wysyłana pocztą na adres korespondencyjny, a pierwsze pieniądze pojawią się na koncie w tym samym lub następnym miesiącu. Nie jest wymagane składanie żadnych wniosków.
Ścieżka 2: Konieczność złożenia wniosku (dla nieubezpieczonych)
W przypadku seniorów, którzy nigdy nie pracowali, nie opłacali składek i nie pobierają żadnych świadczeń z ZUS ani KRUS, konieczne jest podjęcie samodzielnej inicjatywy. Osoba uprawniona (lub jej pełnomocnik) musi złożyć wniosek o przyznanie emerytury honorowej do właściwego oddziału ZUS.
Wniosek można złożyć osobiście, przesłać pocztą tradycyjną lub elektronicznie za pośrednictwem platformy PUE ZUS. Do wniosku należy dołączyć kopię dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego wiek oraz krótkie oświadczenie o posiadaniu polskiego obywatelstwa. Choć odmowa jest praktycznie niemożliwa, jeśli spełnione są warunki wieku i obywatelstwa, bez wniosku ZUS nie ma podstaw do wypłaty świadczenia, ponieważ system nie ma danych seniora.
Realna kwota na koncie: Ile zostaje po potrąceniach?
Ważnym aspektem, o którym często zapominają beneficjenci, jest fakt, że emerytura honorowa, mimo swojej nazwy, jest traktowana jako dochód i podlega standardowym obciążeniom publiczno-prawnym. Nie jest to kwota wolna od podatku.
Od kwoty brutto (prognozowane 6912,56 zł w 2026 roku) automatycznie odliczana jest zaliczka na podatek dochodowy (według obowiązującej skali podatkowej) oraz składka zdrowotna w wysokości 9% podstawy wymiaru. Seniorzy, którzy osiągają wysokie dochody z tytułu sumy wszystkich świadczeń, muszą liczyć się z tym, że ich ulgi podatkowe mogą być już wykorzystane na podstawowej emeryturze.
W praktyce, z kwoty brutto wynoszącej około 6900 zł, na konto bankowe stulatka trafi kwota netto w przedziale od 5200 zł do 5500 zł miesięcznie. Dokładna suma zależy od łącznej wysokości wszystkich świadczeń pobieranych przez daną osobę i ewentualnego zastosowania kwoty wolnej od podatku. Niemniej jednak, nawet po potrąceniach, jest to potężny zastrzyk gotówki, który znacząco podnosi standard życia najstarszych obywateli i pozwala na pokrycie rosnących kosztów utrzymania i niezbędnej opieki medycznej.
Praktyczna rada dla rodzin: Jeśli opiekujesz się stulatkiem, upewnij się, że jego status w ZUS jest uregulowany. Jeśli nie pobiera żadnych świadczeń, wniosek należy złożyć niezwłocznie po setnych urodzinach. Regularna miesięczna wypłata (zgodnie z harmonogramem ZUS) gwarantuje stabilność finansową, a w przypadku jakichkolwiek opóźnień w przelewach, kontakt z ZUS jest pilnie wskazany.