Od 1 stycznia 2026 roku wchodzą w życie kluczowe zmiany dotyczące działalności nierejestrowanej (DN), mające na celu zwiększenie elastyczności i wsparcie osób zarabiających nieregularnie. Najważniejszą modyfikacją jest przejście z miesięcznego na kwartalny system weryfikacji limitu przychodów. To rewolucja dla tysięcy Polaków, którzy dotychczas musieli uważnie pilnować miesięcznych progów.
Dotychczas limit przychodów był ściśle powiązany z 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia w danym miesiącu. Nowe przepisy, obowiązujące od początku 2026 roku, wprowadzają limit kwartalny, który jest znacznie bardziej korzystny dla osób prowadzących sprzedaż sezonową, usługi w określonych okresach roku lub wykonujących nieregularne zlecenia. Nowy próg to 10 813,50 zł przychodu na kwartał. Eksperci podkreślają, że ta zmiana wymaga od osób prowadzących DN lepszego planowania finansowego i bieżącego monitorowania sumy przychodów narastająco, ale oferuje jednocześnie większą swobodę działania.
Przekroczenie tej kwoty w trakcie kwartału niesie za sobą natychmiastową konsekwencję: konieczność rejestracji firmy. Dlatego znajomość nowych zasad i precyzyjnych kwot jest kluczowa dla bezpiecznego korzystania z przywilejów działalności nierejestrowanej.
Zmiana z miesięcznego na kwartalny. Konkretne kwoty i daty
Do końca 2025 roku osoby prowadzące działalność nierejestrowaną musiały uważać, by ich przychód należny w żadnym miesiącu nie przekroczył ustalonego progu. Było to 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W praktyce, jeśli w jednym miesiącu przychód był zbyt wysoki, automatycznie wymuszało to rejestrację firmy, nawet jeśli w kolejnym miesiącu nie zarobiło się nic.
Od 1 stycznia 2026 roku zasady te zostały znacząco uproszczone i uelastycznione. Nowy limit jest weryfikowany w ujęciu kwartalnym i wynosi 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ponieważ minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2026 roku wzrosło do 4806 zł brutto, nowy limit kwartalny wynosi dokładnie 10 813,50 zł.
Co to oznacza w praktyce? Oznacza to, że w ramach danego kwartału (np. styczeń–marzec) możesz zarobić 8000 zł w styczniu, 1000 zł w lutym i 1813,50 zł w marcu – łącznie mieszcząc się w limicie 10 813,50 zł. W starym systemie, zarobienie 8000 zł w styczniu, przy miesięcznym limicie wynoszącym około 3600 zł (szacunkowo dla 2025 r.), natychmiast wymusiłoby rejestrację działalności gospodarczej. Nowe przepisy dają więc bufor bezpieczeństwa i większą swobodę planowania.
Większa elastyczność. Kto najbardziej skorzysta na nowych zasadach?
Nowe regulacje są szczególnie korzystne dla osób, których dochody mają charakter sezonowy lub projektowy. Przedsiębiorcy prowadzący DN, którzy świadczą usługi lub sprzedają towary z dużymi wahaniami w ciągu roku, mogą teraz lepiej zarządzać swoim czasem i przychodami bez ryzyka formalnego przekroczenia limitu.
Przykłady praktyczne:
- Fotografowie ślubni: Sezon ślubny (od maja do września) generuje największe przychody. Dzięki nowemu limitowi, fotograf może w jednym miesiącu kwartału zarobić znacznie więcej, rekompensując tym samym niższe dochody w miesiącach zimowych, bez konieczności zakładania firmy.
- Sprzedawcy rękodzieła: Osoby wytwarzające ozdoby świąteczne lub sezonowe produkty mogą skoncentrować sprzedaż na jednym, najbardziej dochodowym kwartale (np. IV kwartał), osiągając w nim wyższy przychód niż w pozostałych trzech, o ile suma kwartalna nie przekroczy progu 10 813,50 zł.
Kluczowe jest jednak zrozumienie, że limit ten jest twardy i nie podlega negocjacjom. Musisz na bieżąco monitorować swoje przychody. Jeżeli w trakcie trwania kwartału suma przychodów przekroczy 10 813,50 zł, musisz działać natychmiast.
Obowiązki i pułapki. O czym musisz pamiętać przy działalności nierejestrowanej?
Fakt, że nie musisz rejestrować firmy w CEIDG, nie zwalnia Cię z obowiązków wobec urzędu skarbowego. Działalność nierejestrowana nadal wymaga spełnienia określonych wymogów formalnych, które są często pomijane przez początkujących „mini-przedsiębiorców”.
Ewidencja sprzedaży: Podstawowym obowiązkiem jest prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży. Nie jest to pełna księgowość, ale szczegółowy rejestr każdej transakcji – daty, kwoty i opisu. Ewidencja ta służy jako dowód dla organów podatkowych, że nie przekroczyłeś ustawowego limitu. Brak takiej ewidencji może być podstawą do zakwestionowania statusu działalności nierejestrowanej.
Rozliczenie roczne PIT: Przychody z DN są traktowane jako przychody z „innych źródeł” i muszą być wykazane w zeznaniu rocznym PIT-36. Odprowadzasz od nich podatek dochodowy na zasadach ogólnych (skala podatkowa), po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu. Pamiętaj, że DN nie jest zwolniona z podatku dochodowego.
Kasa fiskalna – wyjątek od reguły: Najczęstszą pułapką jest założenie, że brak rejestracji firmy oznacza brak obowiązku posiadania kasy fiskalnej. Niestety, w niektórych przypadkach kasa fiskalna jest wymagana od pierwszej sprzedaży, niezależnie od wysokości obrotu. Dotyczy to m.in. usług fryzjerskich, kosmetycznych, naprawy pojazdów, a także sprzedaży niektórych towarów, np. gazu płynnego czy wyrobów tytoniowych. Zawsze należy zweryfikować aktualne przepisy dotyczące zwolnień podmiotowych i przedmiotowych z VAT oraz kas fiskalnych.
Sprzedaż prywatna: Pamiętaj, że sprzedaż własnych rzeczy używanych, które były w Twoim posiadaniu dłużej niż 6 miesięcy, nie wlicza się do limitu działalności nierejestrowanej i nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Jest to ważny element odróżniający okazjonalną sprzedaż prywatną od zarobkowej działalności nierejestrowanej.
Przekroczenie limitu i 7-dniowy termin. Co grozi za błąd?
Moment, w którym Twoje przychody w danym kwartale przekroczą kwotę 10 813,50 zł, jest kluczowy. W tej chwili Twoja działalność z mocy prawa przestaje być działalnością nierejestrowaną, a staje się pełnoprawną działalnością gospodarczą.
Od momentu przekroczenia limitu masz tylko 7 dni kalendarzowych na złożenie wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Jest to obowiązek ustawowy, którego niedopełnienie może prowadzić do poważnych konsekwencji karno-skarbowych, w tym grzywien za prowadzenie działalności bez wymaganej rejestracji.
Praktyczna wskazówka: Osoby prowadzące DN powinny prowadzić ewidencję przychodów niemal codziennie, aby natychmiast wychwycić moment przekroczenia progu. Brak szybkiej reakcji i formalnego zarejestrowania działalności w ciągu 7 dni może skutkować tym, że organy skarbowe uznają Twoją działalność za prowadzoną „na czarno”, co niesie za sobą ryzyko nałożenia sankcji i konieczność uregulowania zaległych składek ZUS (choć DN jest zwolniona ze składek ZUS, po rejestracji firmy obowiązek ten powstaje).
Podsumowanie: Jak bezpiecznie korzystać z nowych limitów w 2026 roku
Nowy kwartalny limit przychodów w wysokości 10 813,50 zł to duży krok w kierunku uelastycznienia prowadzenia drobnej działalności. Aby w pełni i bezpiecznie wykorzystać te zmiany, pamiętaj o dwóch kluczowych zasadach:
- Monitorowanie kwartalne: Sumuj przychody narastająco w ramach kwartału (styczeń–marzec, kwiecień–czerwiec, lipiec–wrzesień, październik–grudzień). Nie czekaj do końca kwartału na weryfikację.
- Ewidencja i formalności: Prowadź rzetelną ewidencję sprzedaży i pamiętaj o rozliczeniu przychodów w rocznym PIT-36. Zweryfikuj, czy Twoja branża nie wymaga kasy fiskalnej od pierwszej transakcji.
Zmiana ta pozwala na większą koncentrację zarobków w krótkim okresie, co jest błogosławieństwem dla sezonowych usługodawców, ale jednocześnie wymaga większej dyscypliny w zakresie bieżącego księgowania przychodów. Świadomość limitu i terminu 7 dni na rejestrację po jego przekroczeniu to najlepsza ochrona przed nieprzyjemnościami ze strony urzędu skarbowego.