Od 12 stycznia 2026 roku podróżowanie komunikacją miejską w Krakowie wiąże się z nowymi, rygorystycznymi wymogami. Władze miasta, odpowiadając na oddolną petycję mieszkańców, zdecydowały się na krok, który może stać się precedensem dla całego kraju: zakazano używania trybu głośnomówiącego oraz odtwarzania dźwięków bez słuchawek. Naruszenie tych zasad grozi opłatą dodatkową w wysokości 200 zł, a w skrajnych przypadkach – przymusowym opuszczeniem pojazdu.
Zmiana ta, wprowadzona uchwałą Rady Miasta, jest bezpośrednią odpowiedzią na narastający problem hałasu w autobusach i tramwajach, generowanego przez smartfony i przenośne głośniki Bluetooth. Dotychczasowe przepisy, które skupiały się głównie na radioodbiornikach i instrumentach muzycznych, były przestarzałe i nieskuteczne w obliczu współczesnej technologii. Nowe regulacje mają za zadanie znacząco podnieść komfort podróży tysięcy pasażerów i przywrócić w pojazdach porządek.
Choć nowe zasady obowiązują na razie tylko w Krakowie, eksperci wskazują, że jest to pierwszy tak stanowczy krok w Polsce, który z pewnością będzie bacznie obserwowany przez władze innych dużych miast, w tym Warszawy. Pasażerowie muszą poznać precyzyjne granice zakazu, aby uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji finansowych i logistycznych.
Za co dokładnie grozi kara? Precyzyjny katalog zakazów MPK
Katalog zachowań zakłócających porządek, za które można zostać ukaranym, został rozszerzony i doprecyzowany. Cel regulacji jest jasny: wyeliminować wszelkie źródła dźwięku, które są emitowane na zewnątrz urządzenia i mogą być słyszalne dla współpasażerów. Nowe zasady porządkowe w krakowskim MPK zabraniają:
- Używania telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w trybie głośnomówiącym, w tym prowadzenia wideorozmów na cały głos.
- Odtwarzania dźwięków (muzyki, filmów, podcastów) przez wbudowane głośniki urządzeń mobilnych.
- Korzystania z zewnętrznych głośników bezprzewodowych (np. typu Bluetooth).
- Grania na instrumentach muzycznych.
- Korzystania z tradycyjnych radioodbiorników.
Warto podkreślić, że inicjatywa ta ma swoje korzenie w oddolnej petycji. Mieszkańcy Krakowa zwrócili uwagę na to, że technologie mobilne wymknęły się spod kontroli dotychczasowych regulaminów. Zmiana uchwały została przegłosowana przez Radę Miasta Krakowa 17 grudnia 2025 roku, a po publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego, weszła w życie 12 stycznia 2026 roku.
Granice swobody: Co jest dozwolone, a co wymaga słuchawek?
Wprowadzenie restrykcji nie oznacza, że komunikacja miejska staje się strefą absolutnej ciszy. Nowe przepisy koncentrują się wyłącznie na dźwiękach emitowanych przez urządzenia elektroniczne. Pasażerowie mają pełne prawo do prowadzenia normalnego życia w trakcie podróży, pod warunkiem, że nie zakłócają spokoju innych. Nowe regulacje nie zabraniają:
- Prowadzenia rozmów telefonicznych: Można rozmawiać przez telefon, ale w „normalnym tonie”, trzymając aparat przy uchu. Dźwięk rozmówcy musi być niesłyszalny dla otoczenia.
- Używania słuchawek: Słuchanie muzyki, oglądanie filmów czy podcastów jest w pełni dozwolone, o ile dźwięk jest transmitowany bezpośrednio do uszu pasażera (przez słuchawki przewodowe lub bezprzewodowe) i nie „wycieka” na zewnątrz.
- Cichego rozmawiania z innymi pasażerami: Rozmowy międzyludzkie nie są objęte zakazem, o ile nie stanowią ogólnego zakłócania porządku publicznego.
Kluczowa zasada, o której musi pamiętać każdy pasażer, brzmi: jeśli dźwięk wydobywa się z Twojego urządzenia i jest słyszalny dla osób siedzących obok, łamiesz nowe przepisy. Zatem, jeśli pasażer korzysta ze słuchawek, ale nastawił głośność tak wysoko, że inni słyszą muzykę, również może narazić się na interwencję kontrolera lub kierowcy.
Procedura karania: 200 zł tylko na gorącym uczynku
Egzekwowanie nowych przepisów leży w gestii kontrolerów biletów MPK oraz kierowców/motorniczych. Za naruszenie zakazu grozi opłata dodatkowa w wysokości 200 zł, ustalona na mocy uchwały Rady Miasta Krakowa. Jest to kara finansowa, która ma działać prewencyjnie i dyscyplinująco.
Warto jednak znać precyzyjną procedurę kontrolną. MPK Kraków jasno precyzuje, że kara może zostać nałożona wyłącznie w sytuacji bezpośredniego stwierdzenia naruszenia przez kontrolera. Oznacza to, że:
Kontroler nie może wystawić opłaty dodatkowej na podstawie donosu innego pasażera po fakcie. Nie ma też możliwości ukarania pasażera na podstawie nagrania wideo przesłanego do przewoźnika. Jeśli pasażer wyłączy tryb głośnomówiący lub schowa głośnik Bluetooth, zanim kontroler rozpocznie czynności, nie ma podstaw do nałożenia kary.
Ta zasada zapewnia pewną ochronę przed nadużyciami, ale jednocześnie wymaga od pasażerów natychmiastowej reakcji na prośby kontrolerów. W przypadku odmowy zaprzestania uciążliwego zachowania, kontrolerzy mają pełne prawo do nałożenia opłaty.
Rola kierowcy: prawo do wyproszenia z pojazdu
Nowe przepisy wzmocniły również pozycję kierowców autobusów i motorniczych tramwajów w zakresie utrzymania porządku. To oni są pierwszą linią obrony przed hałasem i mają konkretne narzędzia do interwencji. Jeśli kierowca zauważy lub usłyszy, że pasażer łamie zakaz, ma obowiązek zareagować.
Procedura wygląda następująco:
- Kierowca wzywa pasażera do zaprzestania uciążliwego zachowania (np. za pomocą mikrofonu pokładowego).
- Jeśli pasażer zignoruje polecenie i nie zastosuje się do nowych przepisów, kierowca ma prawo nakazać opuszczenie pojazdu.
W przypadku przymusowego wyproszenia z powodu łamania regulaminu, pasażer musi liczyć się z tym, że nie przysługuje mu zwrot pieniędzy za bilet. Jest to istotna konsekwencja, która może dotknąć pasażerów podróżujących na długich trasach lub posiadających bilety okresowe. Należy zatem traktować polecenia kierowcy z pełną powagą – dyskusja może prowadzić do konieczności kontynuowania podróży pieszo lub czekania na kolejny kurs.
Co to oznacza dla Ciebie? Praktyczna checklista na podróż
Wprowadzone w Krakowie zmiany są sygnałem, że normy społeczne w przestrzeni publicznej stają się bardziej restrykcyjne. Aby uniknąć kary 200 zł i niepotrzebnego stresu, każdy pasażer powinien dostosować swoje nawyki:
- Słuchawki są obowiązkowe: Jeśli planujesz słuchać muzyki, podcastów lub oglądać filmy, słuchawki stają się niezbędnym elementem wyposażenia. Ich brak oznacza podróż w ciszy.
- Kontroluj wideorozmowy: Upewnij się, że popularne komunikatory (często domyślnie włączające tryb głośnomówiący podczas połączeń wideo) są używane wyłącznie z podpiętym zestawem słuchawkowym.
- Reaguj natychmiast na polecenia: Jeśli kierowca lub kontroler prosi o ściszenie lub wyłączenie głośnika, należy to zrobić bezzwłocznie, aby uniknąć opłaty dodatkowej lub wyproszenia z pojazdu.
- Obserwuj inne miasta: Choć na razie zakaz obowiązuje w Krakowie, jest to sygnał dla mieszkańców innych metropolii. Jeśli przepisy sprawdzą się w praktyce, jest wysoce prawdopodobne, że podobne regulacje zostaną wprowadzone w Warszawie, Wrocławiu czy Gdańsku.
Zmiana regulaminu w Krakowie pokazuje, że władze lokalne są gotowe do stanowczego działania w celu poprawy komfortu życia mieszkańców. Jest to ważny krok w kierunku egzekwowania kultury podróżowania w polskim transporcie publicznym.