W Polsce trwa rewolucja w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Nowe przepisy, wprowadzone na mocy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 listopada 2024 roku, nakładają obowiązek montażu czujników dymu i tlenku węgla na właścicieli nieruchomości. Choć większość Polaków ma czas na dostosowanie się do 2030 roku, dla kluczowych grup obowiązują znacznie krótsze i bardziej rygorystyczne terminy.
Kluczową datą, która powinna zaniepokoić tysiące osób, jest 30 czerwca 2026 roku. Jest to ostateczny termin dla wszystkich podmiotów oferujących usługi noclegowe, w tym dla właścicieli mieszkań wynajmowanych krótkoterminowo. Brak reakcji w tym czasie może nieść za sobą poważne konsekwencje – od grzywny sięgającej 5 tysięcy złotych, po odmowę wypłaty odszkodowania w przypadku pożaru lub zatrucia. Eksperci i Państwowa Straż Pożarna alarmują: nie można zwlekać, ponieważ bezpieczeństwo gości i mieszkańców jest priorytetem, a statystyki zatruć tlenkiem węgla i pożarów wciąż pozostają dramatyczne.
Kogo dotyczy obowiązek już teraz? Nowe terminy dla deweloperów
Zmiany prawne weszły w życie 23 grudnia 2024 roku. Od tego momentu obowiązek instalacji czujników dotyczy wszystkich nowo oddawanych do użytku budynków mieszkalnych. Przepisy te są bezwzględne i nie przewidują wyjątków. Każdy nowy lokal, niezależnie od tego, czy jest to mieszkanie w bloku, czy dom jednorodzinny, musi być wyposażony w co najmniej jedną autonomiczną czujkę dymu.
Jeśli w lokalu znajdują się urządzenia grzewcze spalające paliwo – takie jak piece, kotły gazowe, kominki czy nawet gazowe podgrzewacze wody – obowiązkowa jest również instalacja czujnika tlenku węgla. W praktyce oznacza to, że deweloperzy i inwestorzy indywidualni, którzy oddali budynek do użytku po 23 grudnia 2024 roku, musieli uwzględnić te urządzenia w kosztorysie i projekcie. Brak czujników może skutkować odmową odbioru przez Państwową Straż Pożarną, co uniemożliwia legalne użytkowanie lokalu.
Wprowadzenie tych wymogów to odpowiedź na rosnące zagrożenie. W 2024 roku w Polsce odnotowano ponad 3600 zdarzeń związanych z emisją czadu, w wyniku których poszkodowanych zostało ponad tysiąc osób, a 32 zginęły. Nowe przepisy mają na celu zminimalizowanie tego ryzyka, szczególnie w nowych, często szczelnie izolowanych budynkach.
Ostateczny termin dla wynajmu krótkoterminowego. Dlaczego 30 czerwca 2026 jest kluczowy
Najkrótszy okres dostosowania dotyczy sektora wynajmu krótkoterminowego. Do 30 czerwca 2026 roku każdy właściciel mieszkania, pokoju lub innego lokalu oferowanego gościom – zarówno przez platformy internetowe, jak i w tradycyjny sposób – musi zainstalować wymagane czujniki. Rozporządzenie traktuje ten typ działalności jako usługi hotelarskie, nakładając na nie wysokie standardy bezpieczeństwa.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji uzasadnia ten krótki termin specyfiką najmu krótkoterminowego. Goście, którzy nocują w danym miejscu po raz pierwszy, nie znają układu budynku, lokalizacji wyjść ewakuacyjnych ani rozwiązań przeciwpożarowych. Czujniki dymu i tlenku węgla stają się w tym przypadku jedynym wczesnym systemem ostrzegania.
Właściciele powinni zadbać nie tylko o zakup, ale i o prawidłowy montaż certyfikowanych urządzeń. Czujnik dymu powinien znaleźć się na suficie, najlepiej w strefach komunikacyjnych i korytarzach, z dala od źródeł pary. Czujnik tlenku węgla musi być umieszczony w pomieszczeniach z piecem lub kotłem, na wysokości około 150–170 centymetrów nad podłogą, aby skutecznie wykrywać czad, który równomiernie miesza się z powietrzem.
Kara do 5000 złotych i utrata odszkodowania. Ryzyko braku zabezpieczeń
Choć rozporządzenie nie wprowadza odrębnego taryfikatora kar za brak czujników, naruszenie przepisów ochrony przeciwpożarowej jest poważnym wykroczeniem. Właściciel, u którego w razie kontroli stwierdzony zostanie brak obowiązkowych zabezpieczeń, może zostać ukarany mandatem lub grzywną sięgającą nawet 5 tysięcy złotych.
Jednak konsekwencje finansowe mogą być znacznie poważniejsze. Największym ryzykiem jest odmowa wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela. Firmy ubezpieczeniowe wnikliwie analizują spełnienie wymogów ppoż. Jeśli pożar lub zatrucie czadem nastąpi w lokalu, w którym obowiązkowe czujniki nie zostały zamontowane, ubezpieczyciel ma prawo uznać to za rażące zaniedbanie i odmówić pokrycia strat.
Dla osób wynajmujących mieszkania konsekwencje prawne są jeszcze bardziej dotkliwe. W przypadku wypadku z udziałem gości, brak czujników zwiększa ryzyko odpowiedzialności karnej właściciela za narażenie życia i zdrowia innych osób. Ponadto, platformy rezerwacyjne coraz częściej wymagają od gospodarzy potwierdzenia posiadania tych urządzeń, a ich brak może skutkować zablokowaniem możliwości oferowania najmu.
Ile kosztuje bezpieczeństwo? Wymogi certyfikacji
Koszt bezpieczeństwa jest zaskakująco niski w porównaniu z potencjalnymi stratami. Podstawowe, certyfikowane czujniki dymu kosztują od 50 do 200 złotych, a czujniki tlenku węgla – od 100 do 300 złotych. W przeliczeniu na dziesięcioletni okres użytkowania, jest to inwestycja rzędu kilku złotych miesięcznie.
Kluczowe jest jednak wybranie urządzeń, które spełniają polskie i europejskie normy. Tylko certyfikowane czujniki gwarantują niezawodność w krytycznym momencie. Należy szukać oznaczeń:
- Czujnik dymu: musi odpowiadać normie PN-EN 14604.
- Czujnik tlenku węgla: musi odpowiadać normie PN-EN 50291-1.
Właściciele muszą również pamiętać o regularnej konserwacji. Czujniki wymagają okresowej wymiany baterii (co 1–2 lata) oraz comiesięcznego testowania działania za pomocą dedykowanego przycisku. Po upływie 8 do 10 lat urządzenie powinno zostać całkowicie wymienione, ponieważ ich skuteczność z czasem spada.
Spokój do 2030 roku. Co z prywatnymi mieszkaniami i domami
Właściciele zwykłych mieszkań i domów, które nie są wykorzystywane do celów zarobkowych (najmu krótkoterminowego), otrzymali najdłuższy okres przejściowy. Obowiązek montażu czujników dymu i czadu w tych lokalach wejdzie w życie dopiero 1 stycznia 2030 roku. Ten wydłużony termin ma na celu uniknięcie paniki zakupowej i skoków cen, dając Polakom czas na spokojne zaplanowanie modernizacji.
Mimo tak odległego terminu, Państwowa Straż Pożarna apeluje o niezwlekanie. Montaż czujników to nie tylko wymóg prawny, ale przede wszystkim kwestia zdrowego rozsądku i bezpieczeństwa. Pożary nocne często pozostają niezauważone do momentu, gdy dym uniemożliwia bezpieczną ewakuację. Wczesne ostrzeganie ratuje życie, dając bezcenny czas na reakcję.
Warto zainstalować urządzenia wcześniej, by uniknąć ryzyka, a także rosnących cen i problemów z dostępnością, które prawdopodobnie pojawią się w latach 2028-2029, gdy miliony Polaków będą próbowały spełnić obowiązek w ostatniej chwili.
Praktyczna checklista. Co właściciel musi zrobić w 2026 roku
Jeśli jesteś właścicielem lokalu wynajmowanego krótkoterminowo, musisz działać w ciągu najbliższych miesięcy. Oto kluczowe kroki, które należy podjąć przed 30 czerwca 2026 roku:
- Weryfikacja norm: Sprawdź, czy posiadane lub planowane do zakupu czujniki dymu (PN-EN 14604) i tlenku węgla (PN-EN 50291-1) mają odpowiednie certyfikaty.
- Zakup i montaż: Kup odpowiednią liczbę czujników. Pamiętaj, że czujnik dymu jest obowiązkowy w każdej jednostce mieszkalnej, a czujnik czadu – w każdym pomieszczeniu, gdzie znajduje się urządzenie spalające paliwo (np. piec gazowy, kominek).
- Prawidłowe umiejscowienie: Zamontuj czujniki zgodnie z zaleceniami producenta i straży pożarnej (czad na wysokości, dym na suficie).
- Testowanie: Przeprowadź test działania urządzeń i zaplanuj comiesięczne sprawdzanie ich sprawności.
- Informacja dla gości: Upewnij się, że goście mają świadomość obecności czujników i wiedzą, jak reagować na alarm. Umieść informację o zabezpieczeniach w ofercie najmu – to zwiększa atrakcyjność i wiarygodność Twojej oferty.
Nowe przepisy stanowią największą modernizację systemu bezpieczeństwa ppoż. w Polsce od dekad. Choć dla niektórych oznaczają dodatkowe koszty i obowiązki, są one niezbędnym krokiem w kierunku ochrony życia i mienia.
Obserwuj nas w Google News
Obserwuj