Zima w 2026 roku pokazuje swoje najgroźniejsze oblicze. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) wydał pilne ostrzeżenia meteorologiczne pierwszego stopnia, dotyczące nadciągającej fali arktycznego chłodu oraz niebezpiecznych warunków na drogach. Synoptycy alarmują, że w najbliższych dniach słupki rtęci mogą lokalnie spaść nawet do -18°C, a widoczność na drogach zostanie drastycznie ograniczona przez gęste mgły i szadź.
Alert dotyczący silnego mrozu wszedł w życie w sobotę, 17 stycznia, o godzinie 19:00 i ma obowiązywać nieprzerwanie aż do wtorkowego poranka, 20 stycznia, do godziny 10:00. Oznacza to trzy noce i dwa dni ekstremalnie niskich temperatur, które stanowią realne zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa. Równocześnie, w nocy z soboty na niedzielę, kierowcy muszą liczyć się z mgłą ograniczającą widoczność poniżej 200 metrów, co w połączeniu z oblodzoną nawierzchnią stwarza krytyczne warunki do jazdy. IMGW ocenia prawdopodobieństwo wystąpienia silnego mrozu na 80%, a mgieł na 75%, co podkreśla powagę sytuacji.
IMGW wydaje ostrzeżenia pierwszego stopnia. Kiedy i kogo dotyczy mróz
Ostrzeżenia meteorologiczne pierwszego stopnia są wydawane, gdy przewiduje się wystąpienie niebezpiecznych zjawisk, które mogą spowodować straty materialne oraz zagrożenie dla zdrowia i życia. W tym przypadku, kluczowe jest nie tylko samo obniżenie temperatury, ale także długotrwałość zjawiska. Fala zimna, która nadciąga nad Polskę, charakteryzuje się bardzo niskimi temperaturami utrzymującymi się zarówno w nocy, jak i w dzień, co utrudnia regenerację organizmu i zwiększa ryzyko awarii infrastruktury.
Okres obowiązywania alertu jest precyzyjny: od 17 stycznia (sobota, 19:00) do 20 stycznia (wtorek, 10:00). Jest to kluczowa informacja dla wszystkich mieszkańców, zwłaszcza tych planujących podróże lub prace na zewnątrz w tym czasie. Synoptycy podkreślają, że prognozy są bezlitosne i nie dają nadziei na szybką odwilż. Warto śledzić bieżące komunikaty IMGW, ponieważ w zależności od przemieszczania się mas powietrza, ostrzeżenia te mogą być kontynuowane lub rozszerzane na kolejne regiony.
W obliczu tak wysokiego prawdopodobieństwa wystąpienia zjawisk (80% dla mrozu), służby ratunkowe i lokalne władze powinny być postawione w stan podwyższonej gotowości. Ostrzeżenia te mają charakter informacyjny, ale ich celem jest przygotowanie społeczeństwa na trudne warunki i minimalizowanie potencjalnych strat.
Nawet -18°C. Jak długo potrwa fala arktycznego chłodu
Najbardziej niebezpieczne będą noce. Prognozy IMGW wskazują, że temperatura minimalna w nocy spadnie do wartości od -16°C do -13°C. Jednak w rejonach, gdzie niebo się rozpogodzi, a wiatr ustanie, mróz będzie jeszcze bardziej dotkliwy – lokalnie termometry mogą pokazać nawet -18°C. Tak niskie temperatury stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia osób bezdomnych, starszych i chorych, dlatego służby apelują o szczególną czujność i reagowanie na potrzebujących.
Warto zwrócić uwagę, że nawet w ciągu dnia nie ma co liczyć na znaczną poprawę pogody. Maksymalna temperatura w dzień utrzyma się w przedziale od -8°C do -5°C. Oznacza to, że przez cały czas obowiązywania alertu, temperatura będzie ujemna, co sprzyja utrzymywaniu się oblodzenia nawierzchni i zamarzaniu instalacji wodnych.
Dodatkowym czynnikiem potęgującym odczucie chłodu jest wiatr. Choć nie będzie on ekstremalnie silny (do 15 km/h), w połączeniu z niską temperaturą sprawi, że odczuwalna temperatura będzie znacznie niższa niż ta wskazywana przez termometr. Zjawisko to, znane jako wind chill, zwiększa ryzyko szybkiego wychłodzenia organizmu i odmrożeń. Eksperci zalecają stosowanie zasady ubierania się „na cebulkę” i bezwzględne chronienie odsłoniętych części ciała.
Mgła i szadź. Dlaczego warunki na drogach będą krytyczne
Oprócz mrozu, IMGW ostrzega przed drugim, równie niebezpiecznym zjawiskiem: gęstą mgłą, która sparaliżuje ruch drogowy. Ostrzeżenie dotyczące mgły obowiązuje krócej, ale jego intensywność będzie bardzo wysoka – od soboty (17.01) od godziny 17:00 do niedzielnego poranka (18.01) do godziny 09:00.
W tym czasie widoczność może spaść miejscami poniżej 200 metrów. To niezwykle niebezpieczna sytuacja, zwłaszcza na drogach szybkiego ruchu i autostradach. Gęsta mgła w połączeniu z mrozem ma tendencję do osadzania się na nawierzchni i przedmiotach w postaci szadzi. Szadź to lodowy nalot, który jest znacznie bardziej zdradliwy niż zwykły śnieg, ponieważ tworzy niewidzialną, bardzo śliską warstwę lodu. To zjawisko może prowadzić do nagłej i niekontrolowanej utraty przyczepności przez pojazdy.
Kierowcy muszą zachować maksymalną ostrożność, radykalnie zmniejszyć prędkość i zwiększyć odstęp między pojazdami. Używanie świateł przeciwmgłowych powinno być ograniczone do sytuacji, gdy widoczność faktycznie spada poniżej 50 metrów, aby nie oślepiać innych uczestników ruchu. W przypadku wystąpienia mgły i szadzi, każda podróż, zwłaszcza w nocy i wczesnym rankiem, powinna być dokładnie przemyślana, a jeśli to możliwe – odłożona na bezpieczniejszy czas.
Praktyczny poradnik. Jak bezpiecznie przetrwać mroźny weekend
W obliczu nadchodzącej fali zimna, kluczowe jest podjęcie konkretnych działań zapobiegawczych. Przygotowanie się na mróz i mgłę to podstawa, aby uniknąć niepotrzebnego ryzyka i potencjalnych kosztów związanych z awariami czy wypadkami.
Dla kierowców:
- Ogranicz podróże: Jeśli to możliwe, zrezygnuj z jazdy w nocy z soboty na niedzielę. Widoczność poniżej 200 metrów i śliska nawierzchnia stanowią przepis na wypadek.
- Sprawdź akumulator i płyny: Upewnij się, że płyn chłodniczy i płyn do spryskiwaczy są odporne na temperatury do -20°C. Akumulator w mrozy jest znacznie bardziej obciążony.
- Zwolnij i zwiększ dystans: Przy śliskiej nawierzchni droga hamowania wydłuża się kilkukrotnie. Jazda z prędkością dostosowaną do warunków jest priorytetem.
Dla pieszych i osób przebywających na zewnątrz:
- Ubieraj się warstwowo: Zasada „na cebulkę” zapewnia lepszą izolację termiczną. Konieczna jest ochrona głowy, dłoni i stóp, ponieważ przez te części ciała ucieka najwięcej ciepła.
- Unikaj alkoholu: Alkohol daje złudne poczucie ciepła, jednocześnie przyspieszając wychładzanie organizmu.
- Monitoruj stan zdrowia: Przy temperaturach rzędu -18°C ryzyko odmrożeń wzrasta błyskawicznie. Wszelkie drętwienia, białe plamy na skórze czy utrata czucia powinny skłonić do natychmiastowego schronienia się w ciepłym miejscu.
Dla właścicieli domów i zwierząt:
Zabezpiecz instalacje wodne, które mogą być narażone na zamarzanie, zwłaszcza te w nieogrzewanych piwnicach czy garażach. Utrzymuj minimalne ogrzewanie w pomieszczeniach, które są rzadko używane. Co równie ważne, nie wolno zostawiać zwierząt domowych na zewnątrz na noc. Psy i koty są narażone na hipotermię i odmrożenia w tak ekstremalnych warunkach. Należy zapewnić im ciepłe schronienie i stały dostęp do niezamarzniętej wody.
Wszystkie te środki ostrożności, oparte na oficjalnych ostrzeżeniach IMGW, są niezbędne do bezpiecznego przetrwania nadchodzącej fali mrozów. Należy pamiętać, że w krytycznych warunkach pogodowych, prewencja i świadomość zagrożeń są najlepszą ochroną.