Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMiGW) wydał pilne ostrzeżenia meteorologiczne 1. i 2. stopnia dla znacznej części Polski. Powodem jest dynamicznie zmieniająca się sytuacja atmosferyczna, w której marznące opady deszczu i mżawki prowadzą do błyskawicznego powstawania ekstremalnie niebezpiecznej gołoledzi, potocznie nazywanej „szklanką”. Najtrudniejsza sytuacja czeka mieszkańców południowej i wschodniej Polski, gdzie obowiązuje najwyższy, pomarańczowy alert 2. stopnia, który utrzyma się w tych rejonach aż do niedzieli 10:00 rano.
Zagrożenie jest realne i dotyczy zarówno kierowców, jak i pieszych. Wychłodzony grunt powoduje, że nawet niewielkie opady natychmiast zamarzają, tworząc niewidoczną i niezwykle śliską warstwę lodu. W związku z prognozowaną długotrwałością zjawiska, eksperci IMiGW apelują o bezwzględne dostosowanie planów podróży i zachowanie szczególnej ostrożności, zwłaszcza w godzinach wieczornych i nocnych, kiedy temperatura nawierzchni spada najbardziej gwałtownie. Artykuł szczegółowo wyjaśnia, których regionów dotyczą alerty i jakie praktyczne kroki należy podjąć, aby zminimalizować ryzyko wypadku.
Najwyższy stopień zagrożenia. Gdzie warunki będą najtrudniejsze
Decyzją synoptyków IMiGW, pomarańczowy alert 2. stopnia, oznaczający wysokie ryzyko wystąpienia groźnych zjawisk pogodowych, został wprowadzony dla szerokiego pasa Polski południowej i wschodniej. W tych regionach marznące opady deszczu i mżawki mogą mieć charakter ciągły, co znacząco podnosi ryzyko paraliżu komunikacyjnego i wypadków.
Alerty 2. stopnia obowiązują przede wszystkim w województwach: Małopolskim, Śląskim, Świętokrzyskim oraz Podkarpackim. Dodatkowo, wybrane powiaty w województwach Lubelskim, Łódzkim i Opolskim również zostały objęte pomarańczowym ostrzeżeniem. W tych obszarach niebezpieczeństwo rozpoczyna się już w piątek, między godziną 15:00 a 17:00, i ma trwać nieprzerwanie do niedzieli, 10:00 rano. Oznacza to, że cały weekend upłynie pod znakiem walki z gołoledzią.
W pasie centralnym i zachodnim kraju, w tym na Mazowszu, Wielkopolsce i Dolnym Śląsku, obowiązują alerty 1. stopnia. Choć zagrożenie jest niższe, nadal należy spodziewać się śliskich nawierzchni i lokalnej gołoledzi, która utrzyma się do soboty późnym popołudniem. Warto pamiętać, że nawet alert 1. stopnia wymaga znaczącej zmiany techniki jazdy i zwiększonej uwagi.
„Szklanka” na drogach. Co oznacza marznący deszcz dla kierowców
Zjawisko gołoledzi, czyli „szklanki”, jest jednym z najbardziej zdradliwych i niebezpiecznych dla uczestników ruchu. Powstaje, gdy deszcz lub mżawka spadają na powierzchnię, której temperatura jest równa lub niższa od 0°C. Woda natychmiast zamarza, tworząc idealnie gładką, przezroczystą warstwę lodu, która często jest trudna do odróżnienia od mokrego asfaltu. To sprawia, że kierowcy zbyt późno orientują się w faktycznym stanie nawierzchni.
Podstawową konsekwencją gołoledzi jest wydłużenie drogi hamowania nawet kilkukrotnie. W warunkach suchego asfaltu samochód jadący z prędkością 50 km/h potrzebuje około 25 metrów, aby się zatrzymać. Na szklance ta odległość może przekroczyć 100 metrów, co w ruchu miejskim lub na drodze szybkiego ruchu czyni kolizję niemal nieuniknioną.
Ponadto, IMiGW ostrzega przed dodatkowym zagrożeniem na północy kraju (Pomorskie, Warmińsko-Mazurskie, Kujawsko-Pomorskie), gdzie choć opady marznące mają już ustąpić, utrzymuje się silny mróz. Temperatury mogą spadać w nocy do -17°C, a lokalnie nawet do -20°C. Tak niskie wartości stanowią poważne wyzwanie dla sprawności pojazdów, w szczególności akumulatorów i układów paliwowych. W tych regionach należy szczególną uwagę poświęcić przygotowaniu samochodu do niskich temperatur.
Praktyczna checklista. Jak przygotować się na nadchodzący weekend
W obliczu ostrzeżeń 2. stopnia, sama ostrożność może nie wystarczyć. Konieczne jest podjęcie konkretnych działań zarówno przez kierowców, jak i właścicieli nieruchomości, którzy są odpowiedzialni za stan chodników przylegających do ich posesji.
Dla kierowców:
- Drastycznie zredukuj prędkość: Jest to najważniejszy krok. Prędkość należy dostosować nie do limitów, ale do faktycznych warunków na drodze. Eksperci zalecają unikanie gwałtownych ruchów kierownicą i hamowania.
- Większy dystans: Zwiększ odległość od poprzedzającego pojazdu. W warunkach gołoledzi potrzebujesz znacznie więcej czasu na reakcję i zahamowanie.
- Płyn do spryskiwaczy: Upewnij się, że w zbiorniku masz płyn zimowy o gwarantowanej odporności na mróz (najlepiej do -20°C lub więcej). Marznący deszcz wymaga ciągłego użycia wycieraczek, a zamarznięty płyn uniemożliwi jazdę.
- Sprawność akumulatora: W rejonach objętych alertami mrozowymi (północ kraju) i tam, gdzie nocne temperatury spadają poniżej -10°C, sprawdź stan baterii. Niskie temperatury znacząco obniżają jej wydajność.
Dla właścicieli posesji:
- Obowiązek posypywania: Pamiętaj, że zgodnie z polskim prawem, właściciele nieruchomości są zobowiązani do usuwania śliskości z chodników przylegających do ich posesji.
- Przygotuj materiały: Przygotuj piasek lub specjalną mieszankę soli drogowej. Posypywanie chodników powinno odbywać się regularnie, zanim lód zdąży się utwardzić. Zaniedbanie tego obowiązku może skutkować odpowiedzialnością cywilną w przypadku wypadku pieszego.
Podsumowując, nadchodzące dni będą wymagały maksymalnej czujności. IMiGW podkreśla, że alerty 2. stopnia są wydawane w sytuacjach, gdy zagrożenie jest wysokie i ma charakter długotrwały. W miarę możliwości, ogranicz podróże samochodem, zwłaszcza w godzinach, w których obowiązuje pomarańczowy alert. Monitorowanie bieżących komunikatów pogodowych jest kluczowe, ponieważ prognozy mogą ulec zmianie, a czas obowiązywania ostrzeżeń może zostać przedłużony.