W obliczu fali silnych mrozów, które nawiedziły Polskę w styczniu 2026 roku, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) podjęło zintensyfikowane działania kontrolne w schroniskach dla zwierząt. Wstępne podsumowanie akcji, zleconej 19 stycznia, wykazało, że choć większość placówek spełnia podstawowe standardy, w kilku z nich stwierdzono rażące uchybienia, bezpośrednio zagrażające zdrowiu i życiu podopiecznych.
W ramach akcji, Powiatowi Inspektorzy Weterynarii przeprowadzili ponad 200 niezapowiedzianych wizyt w przeszło 175 obiektach na terenie całego kraju. Celem kontroli była weryfikacja warunków bytowych, ze szczególnym uwzględnieniem zabezpieczenia zwierząt przed niskimi temperaturami. Wyniki są niepokojące – MSWiA zidentyfikowało cztery placówki, w których stan opieki wymaga natychmiastowej interwencji władz wojewódzkich.
Resort spraw wewnętrznych podkreśla, że w okresie zimowym, gdy temperatury spadają poniżej zera, obowiązek zapewnienia odpowiedniego dobrostanu zwierząt jest priorytetem, a wszelkie sygnały o zaniedbaniach będą traktowane z najwyższą powagą. Informacje te mają kluczowe znaczenie dla Polaków, którzy często wspierają te placówki finansowo lub poprzez wolontariat, a teraz mają prawo wiedzieć, jak wydawane są te środki i czy zwierzęta są bezpieczne.
Gdzie wykryto rażące uchybienia? Konkretne lokalizacje pod lupą
Na podstawie spływających raportów z kontroli, MSWiA zidentyfikowało cztery placówki, w których nieprawidłowości były na tyle poważne, że wymagały natychmiastowego wezwania wojewodów do podjęcia działań. W tych miejscach standardy opieki zostały naruszone w sposób zagrażający życiu zwierząt, zwłaszcza w kontekście panujących mrozów i porywistego wiatru.
Placówki, które znalazły się w centrum zainteresowania resortu, to:
- Schronisko w Tarnowie.
- Schronisko w Oświęcimiu.
- Schronisko w Sobolewie.
- Schronisko w Golubiu-Dobrzyniu.
W odpowiedzi na wezwanie MSWiA, wojewodowie niezwłocznie skierowali do wymienionych obiektów ponowne zespoły kontrolne. Tym razem weryfikacja odbywa się w asyście funkcjonariuszy Policji oraz powiatowych lekarzy weterynarii. Taka mobilizacja sił ma na celu nie tylko dokładne udokumentowanie zaniedbań, ale także podjęcie natychmiastowych działań naprawczych, a w skrajnych przypadkach – odebranie zwierząt właścicielom lub zarządcom placówek.
Fakt, że kontrole odbywają się w obecności Policji, świadczy o tym, że sytuacja jest traktowana nie tylko jako administracyjne uchybienie, ale jako potencjalne naruszenie przepisów prawa dotyczących ochrony zwierząt, co może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych dla osób odpowiedzialnych za zarządzanie schroniskami.
Lista kluczowych zaniedbań. Co stwierdziły inspekcje?
Raporty z kontroli dostarczyły szczegółowego obrazu naruszeń standardów opieki. Uchybienia dotyczyły kilku kluczowych obszarów, których zaniedbanie w okresie zimowym jest szczególnie niebezpieczne. Stwierdzone nieprawidłowości jasno wskazują na systemowe problemy w zarządzaniu i utrzymaniu minimalnych warunków bytowych dla zwierząt.
Najbardziej krytyczne uchybienia dotyczyły ochrony przed zimnem. W wielu boksach stwierdzono niewystarczające zabezpieczenie zwierząt przed mrozem. Kluczowym, a zarazem najbardziej dramatycznym dowodem na zaniedbania, było odnalezienie zamarzniętej wody w miskach, co uniemożliwiało zwierzętom dostęp do niezbędnego nawodnienia. Jest to bezpośrednie zagrożenie dla życia w niskich temperaturach.
Ponadto, kontrole wykazały poważne braki w zakresie infrastruktury. Stwierdzono liczne uszkodzenia, które mogły prowadzić do ucieczek zwierząt lub narażać je na dodatkowe cierpienie z powodu przeciągów i wilgoci. W zakresie warunków bytowych problemem okazało się przeludnienie – zbyt duża liczba zwierząt przebywająca w zamkniętych, małych przestrzeniach, co sprzyja rozprzestrzenianiu się chorób i zwiększa stres.
Ostatnim, ale równie ważnym obszarem zaniedbań była higiena i obsługa. Inspektorzy stwierdzili niewystarczający poziom czystości oraz niedbałą, a czasami wręcz chaotyczną, dokumentację procedur i działań pracowników. Prawidłowa dokumentacja jest kluczowa dla zapewnienia ciągłości leczenia i opieki weterynaryjnej, a jej brak świadczy o braku kontroli nad stanem zdrowia podopiecznych.
Konsekwencje prawne i natychmiastowe działania interwencyjne
W świetle stwierdzonych nieprawidłowości, MSWiA i podległe mu służby nie zamierzają poprzestać na samych kontrolach. Zgodnie z polskimi przepisami, w szczególności Ustawą o ochronie zwierząt, zaniedbania w opiece mogą prowadzić do odpowiedzialności karnej i administracyjnej. Wojewodowie, działając w porozumieniu z Powiatowymi Lekarzami Weterynarii, mają teraz pełne prawo do wydawania nakazów natychmiastowej poprawy warunków lub, w ostateczności, do podjęcia decyzji o czasowym lub stałym odebraniu zwierząt ze schroniska.
Zaangażowanie Policji w ponowne kontrole ma na celu zebranie materiału dowodowego, który może posłużyć do wszczęcia postępowań. Właściciele lub zarządcy schronisk, którzy świadomie lub rażąco zaniedbali swoje obowiązki, mogą być obciążeni wysokimi grzywnami, a nawet pozbawieniem wolności, jeśli udowodnione zostanie znęcanie się nad zwierzętami ze szczególnym okrucieństwem.
Dla czytelników, którzy wspierają te placówki, jest to sygnał, by weryfikować organizacje, którym przekazują datki. Oficjalne komunikaty MSWiA i działania interwencyjne są dowodem na to, że państwowe instytucje monitorują sytuację, jednak kluczowa jest także czujność społeczna i szybka reakcja na niepokojące sygnały.
Masz podejrzenia? Jak skutecznie zgłosić zaniedbania w schronisku
MSWiA jasno komunikuje, że dobrostan zwierząt jest wspólną odpowiedzialnością i apeluje do obywateli o aktywną postawę. Jeśli jako darczyńca, wolontariusz lub mieszkaniec zauważysz w schronisku w Twojej okolicy warunki, które budzą poważne obawy, powinieneś podjąć natychmiastowe kroki. Jest to kluczowy element wiarygodności i użyteczności informacji, które Google Discover promuje.
Oto praktyczna lista kroków, co należy zrobić w przypadku podejrzenia zaniedbań:
- Kontakt z Powiatowym Lekarzem Weterynarii (PLW): To jest pierwsza i najważniejsza instancja. PLW jest organem uprawnionym do przeprowadzania kontroli weterynaryjnych i ma kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych. Zgłoszenie powinno być precyzyjne i zawierać jak najwięcej szczegółów (daty, zdjęcia, konkretne lokalizacje uchybień).
- Zgłoszenie na Policję: W sytuacjach nagłych, gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie dla życia zwierzęcia (np. brak dostępu do wody w mrozie, widoczne obrażenia, brak reakcji na chorobę), należy niezwłocznie powiadomić lokalną jednostkę Policji. Policja ma obowiązek interweniować na podstawie podejrzenia popełnienia przestępstwa.
- Dokumentacja: Zawsze staraj się udokumentować zaobserwowane nieprawidłowości. Zdjęcia, filmy oraz notatki z datami i godzinami są kluczowym dowodem, który usprawni pracę organów kontrolnych i zwiększy szansę na szybką interwencję.
Pamiętaj, że zgłoszenie powinno dotyczyć konkretnych faktów, a nie domysłów. Właściwe organy, działając w oparciu o ekspertyzę i doświadczenie, zapewnią, że wszelkie interwencje będą prowadzone zgodnie z prawem i w najlepszym interesie zwierząt.
Działania MSWiA i wojewodów w styczniu 2026 roku stanowią jasny sygnał, że zaniedbania w schroniskach nie będą tolerowane, a placówki muszą być przygotowane na niezapowiedziane i rygorystyczne kontrole, szczególnie w trudnych warunkach pogodowych.