Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) oraz Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) wydały w trybie pilnym ostrzeżenia meteorologiczne dla znacznej części Polski. Prognozowany jest gwałtowny spadek temperatury, który w połączeniu z marznącymi opadami deszczu stwarza bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, życia oraz infrastruktury technicznej. Alerty drugiego stopnia obowiązują w siedmiu województwach, gdzie temperatura może spaść nawet do -20 stopni Celsjusza.
Sytuacja jest dynamiczna i wymaga natychmiastowej reakcji zarówno służb drogowych, jak i mieszkańców. Najtrudniejsze warunki atmosferyczne utrzymają się przez najbliższe 48 godzin, ze szczytem mrozu prognozowanym na noc z niedzieli na poniedziałek. RCB ostrzega, że oblodzenie linii napowietrznych w regionach objętych alertem może skutkować przerwami w dostawach energii elektrycznej. W związku z tym służby apelują o wdrożenie zasad bezpieczeństwa i odpowiednie przygotowanie się na nadchodzącą falę arktycznego powietrza.
Dlaczego pogoda jest tak niebezpieczna? Analiza zjawiska
Obecnie nad Polskę napływa masa mroźnego powietrza o charakterze arktycznym, co jest bezpośrednią przyczyną gwałtownego spadku temperatur, zwłaszcza w godzinach nocnych. Zgodnie z raportami IMGW, najtrudniejsza sytuacja występuje w pasie od północnego wschodu po centrum kraju, gdzie termometry mogą wskazywać wartości poniżej -15°C, a lokalnie nawet -20°C.
Oprócz samego mrozu, kluczowym czynnikiem ryzyka jest występowanie opadów marznących. Marznący deszcz lub mżawka, spadając na grunt, którego temperatura jest ujemna, natychmiast zamarza, tworząc cienką, lecz niezwykle niebezpieczną warstwę lodu zwaną gołoledzią. To zjawisko znacząco zwiększa ryzyko wypadków komunikacyjnych. Służby drogowe podkreślają, że gołoledź bywa często niewidoczna, co prowadzi do drastycznego wydłużenia drogi hamowania pojazdów, nawet o kilkanaście metrów.
Innym poważnym zagrożeniem, na które zwraca uwagę Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, jest ryzyko awarii energetycznych. Oblodzenie linii napowietrznych, spowodowane osadzaniem się lodu na przewodach, może prowadzić do ich zerwania i w konsekwencji do przerw w dostawach prądu. Z tego powodu, służby energetyczne w 7 województwach objętych alertem zostały postawione w stan najwyższej gotowości, a mieszkańcy proszeni są o podjęcie działań prewencyjnych, takich jak naładowanie urządzeń mobilnych.
Lista regionów objętych alertami i przewidywany czas trwania zagrożenia
Ostrzeżenia meteorologiczne 1. i 2. stopnia zostały wydane dla siedmiu województw. Komunikaty te mają na celu przygotowanie zarówno służb ratunkowych, jak i ludności na trudne warunki, które będą obowiązywały w najbliższych dniach, począwszy od 25 stycznia 2026 roku. Poniżej przedstawiamy szczegółowy raport dotyczący regionów, w których należy zachować szczególną ostrożność:
- Podlaskie: Silny mróz (prognozy do -20°C). Alerty obowiązują do 27 stycznia 2026 roku.
- Warmińsko-mazurskie: Opady marznące i intensywny mróz. Zagrożenie potrwa do 26 stycznia 2026 roku.
- Mazowieckie: Gołoledź i bardzo niskie temperatury. Alerty obowiązują do 26 stycznia 2026 roku.
- Lubelskie: Silny mróz i duże ryzyko oblodzenia. Zagrożenie utrzymuje się do 27 stycznia 2026 roku.
- Łódzkie, Świętokrzyskie, Podkarpackie: Główne zagrożenie stanowią opady marznące, które utrzymają się do 26 stycznia 2026 roku.
Należy podkreślić, że utrzymujący się mróz stanowi poważne wyzwanie nie tylko dla organizmu człowieka, ale również dla infrastruktury technicznej. Niska temperatura może prowadzić do zamarzania rur wodociągowych oraz problemów z rozruchem pojazdów. W związku z tym, właściciele domów i kierowcy powinni podjąć działania prewencyjne jeszcze przed nadejściem głównej fali mrozu.
Praktyczna checklista bezpieczeństwa. Jak uchronić zdrowie i mienie
W obliczu dynamicznej sytuacji pogodowej, kluczowe jest wdrożenie konkretnych zasad bezpieczeństwa. Ograniczenie przebywania na zewnątrz oraz dbanie o odpowiednią izolację termiczną budynków to podstawowe kroki, które pozwolą uniknąć problemów technicznych i zdrowotnych w czasie silnych mrozów. Poniżej prezentujemy listę praktycznych kroków zalecanych przez służby:
1. Ochrona zdrowia i termoregulacja:
- Ogranicz wyjścia z domu do absolutnego minimum, zwłaszcza jeśli należysz do grupy seniorów lub cierpisz na schorzenia układu krążenia. Mróz poniżej -15 stopni Celsjusza stanowi duże obciążenie dla organizmu.
- Ubieraj się warstwowo, stosując metodę „na cebulkę”. Pozwoli to na zachowanie optymalnej temperatury ciała i uniknięcie wychłodzenia. Pamiętaj o ochronie dłoni, stóp i głowy.
- Unikaj spożywania alkoholu przed wyjściem na mróz. Daje on złudne uczucie ciepła, ale w rzeczywistości przyspiesza utratę ciepła przez organizm.
2. Bezpieczeństwo energetyczne i techniczne:
- Naładuj telefony komórkowe oraz powerbanki. W 7 województwach istnieje ryzyko przerw w dostawie prądu spowodowanych oblodzeniem linii energetycznych.
- Zabezpiecz rury wodociągowe, zwłaszcza te nieizolowane lub przebiegające na zewnątrz budynków, aby uniknąć ich zamarznięcia i pęknięcia.
- Sprawdź stan akumulatorów w pojazdach. Niska temperatura znacząco obniża ich wydajność, co może uniemożliwić uruchomienie samochodu w poniedziałkowy poranek.
3. Ostrożność na drodze i chodnikach:
- Zachowaj szczególną ostrożność na drogach i chodnikach. Gołoledź tworzy niewidoczną warstwę lodu.
- Wydłuż dystans od poprzedzającego pojazdu i znacznie zmniejsz prędkość. Pamiętaj, że droga hamowania może być wydłużona o kilkanaście metrów.
- Jeśli to możliwe, zrezygnuj z jazdy samochodem na rzecz komunikacji miejskiej lub pozostania w domu.
4. Ochrona zwierząt:
- Zabezpiecz zwierzęta gospodarskie oraz domowe. Zapewnij im odpowiednie, ciepłe schronienie i stały dostęp do niezamarzniętej wody pitnej.
Służby apelują do mieszkańców o regularne sprawdzanie oficjalnych raportów IMGW oraz komunikatów RCB w celu monitorowania ewentualnych zmian w stopniu zagrożenia. W przypadku zauważenia oblodzenia linii energetycznych lub innych poważnych awarii, należy niezwłocznie powiadomić odpowiednie służby ratunkowe.