Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) przypomina rolnikom o zbliżającym się terminie uregulowania składek za pierwszy kwartał 2026 roku. Choć standardowo ostateczną datą jest 31 stycznia, kalendarz w bieżącym roku przesuwa ten termin, dając płatnikom dodatkowe dni na wykonanie przelewu. Jest to kluczowa informacja dla wszystkich objętych ubezpieczeniem społecznym rolników, ich małżonków oraz domowników, ponieważ brak terminowej wpłaty może wiązać się z poważnymi konsekwencjami finansowymi i prawnymi.
Ostateczny dzień na uregulowanie należności upływa w poniedziałek, 2 lutego 2026 roku. Przesunięcie to jest wynikiem przepisów regulujących terminy płatności, gdy standardowy dzień wypada w weekend. W artykule przedstawiamy szczegółowe stawki składek obowiązujące w pierwszym kwartale oraz praktyczne wskazówki, jak uniknąć odsetek i utrzymać ciągłość ubezpieczenia, co jest niezbędne m.in. przy ubieganiu się o dotacje unijne czy kredyty.
Dlaczego termin płatności został przesunięty? Nowe zasady od 2 lutego
Zgodnie z polskim prawem, jeśli ostatni dzień terminu płatności przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin ten ulega przesunięciu na najbliższy dzień roboczy. W 2026 roku 31 stycznia wypada w sobotę, co automatycznie wydłuża czas na dokonanie przelewu. Dla rolników oznacza to możliwość opłacenia składek bez naliczania odsetek aż do końca dnia 2 lutego 2026 roku.
Choć dodatkowe dwa dni mogą wydawać się niewielką ulgą, w praktyce są one istotne, zwłaszcza dla tych, którzy polegają na tradycyjnych formach płatności lub mają ograniczone możliwości dostępu do bankowości elektronicznej. Urzędnicy KRUS apelują jednak, by nie czekać na ostatnią chwilę. Ze względu na weekendową przerwę w pracy banków, zlecenie przelewu 2 lutego rano daje największą pewność, że środki zostaną zaksięgowane na czas. Warto pamiętać, że liczy się data wpływu środków na konto KRUS, a nie data zlecenia przelewu.
Terminowość jest kluczowa. Nawet jednodniowe opóźnienie uprawnia Kasę do naliczenia odsetek za zwłokę. Co więcej, regularne i terminowe opłacanie składek jest podstawowym warunkiem do utrzymania pełnej ochrony ubezpieczeniowej oraz uzyskania niezbędnych zaświadczeń o niezaleganiu ze składkami, które są często wymagane przy formalnościach związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.
Wysokość składek KRUS w 2026 roku. Konkretne stawki
Wysokość opłat na ubezpieczenie społeczne rolników jest ustalana kwartalnie i zależy od rodzaju ubezpieczenia oraz, w przypadku ubezpieczenia emerytalno-rentowego, od kwoty bazowej emerytury podstawowej. Poniżej prezentujemy konkretne stawki, które obowiązują w pierwszym kwartale 2026 roku.
Ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie
Dla większości ubezpieczonych, w tym rolników, ich małżonków i domowników, podstawowa miesięczna stawka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie (UWCiM) wynosi 78 zł. Oznacza to, że za cały kwartał (styczeń, luty, marzec) należy wpłacić 234 zł za każdą ubezpieczoną osobę.
Istnieje jednak wyjątek dla osób objętych ubezpieczeniem na własny wniosek w zakresie ograniczonym. Osoby te, które z różnych przyczyn zdecydowały się na węższy zakres ochrony, płacą jedynie jedną trzecią podstawowej sumy, czyli 26 zł miesięcznie (78 zł za kwartał).
Ubezpieczenie emerytalno-rentowe
Składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe (UER) jest ściśle powiązana z aktualną kwotą emerytury podstawowej. Na początku 2026 roku kwota ta została ustalona na poziomie 1691,02 zł. Zgodnie z przepisami, miesięczna składka UER dla większości rolników, małżonków i domowników wynosi 10% tej kwoty, co daje 169 zł.
Wartości te stanowią bazę. Oznacza to, że przeciętny rolnik, nieposiadający dużego areału, musi zapłacić łącznie 78 zł (UWCiM) + 169 zł (UER), czyli 247 zł miesięcznie, co kwartalnie daje 741 zł za jedną osobę ubezpieczoną.
Dodatkowe obciążenia dla właścicieli największych gospodarstw
System ubezpieczeń rolniczych wprowadza mechanizm progresywny dla właścicieli największych gospodarstw. Rolnicy, których areał przekracza 50 hektarów przeliczeniowych, są zobowiązani do uiszczania dodatkowych opłat do składki emerytalno-rentowej. Ma to na celu sprawiedliwsze partycypowanie w kosztach systemu przez najlepiej prosperujące jednostki. Dodatkowa składka jest naliczana jako procent od emerytury podstawowej (1691,02 zł).
Wysokość dodatkowej opłaty miesięcznej zależy od przedziału obszarowego i prezentuje się następująco:
- Od 50 do 100 ha przeliczeniowych: dopłata wynosi 12% emerytury podstawowej, czyli 203 zł miesięcznie.
- Powyżej 100 do 150 ha: dopłata wynosi 24% emerytury podstawowej, czyli 406 zł miesięcznie.
- Powyżej 150 do 300 ha: dopłata wynosi 36% emerytury podstawowej, czyli 609 zł miesięcznie.
- Powyżej 300 ha: dopłata wynosi 48% emerytury podstawowej, czyli 812 zł miesięcznie.
Dla rolników posiadających największe areały, kwartalne zobowiązanie może być znacząco wyższe. Na przykład, rolnik z areałem powyżej 300 ha musi doliczyć do standardowej składki UER kwotę 812 zł miesięcznie, co kwartalnie daje dodatkowe 2436 zł. Weryfikacja areału i poprawne obliczenie należności jest obowiązkiem płatnika.
Konsekwencje braku płatności. Jak uniknąć problemów z KRUS?
Niezapłacenie składek w terminie, czyli do 2 lutego 2026 roku, niesie za sobą szereg praktycznych i prawnych problemów, które mogą utrudnić prowadzenie gospodarstwa rolnego i dostęp do wsparcia finansowego.
1. Odsetki za zwłokę: KRUS ma obowiązek naliczać odsetki za każdy dzień opóźnienia. Choć początkowo kwoty te mogą wydawać się niewielkie, nieuregulowane odsetki kumulują się i prowadzą do powstania zaległości. Dług ten musi zostać spłacony w pierwszej kolejności.
2. Utrata ciągłości ubezpieczenia: Najpoważniejszą konsekwencją jest potencjalna utrata ciągłości ubezpieczenia. W przypadku, gdy zaległości przekroczą określony próg i rolnik nie ureguluje ich w wyznaczonym terminie, Kasa może podjąć decyzję o wyłączeniu z ubezpieczenia. Brak ciągłości ubezpieczenia może mieć katastrofalne skutki w razie wypadku, choroby lub konieczności ubiegania się o świadczenia rentowe czy emerytalne.
3. Problemy z dokumentacją: Wiele procedur, takich jak ubieganie się o kredyt bankowy na inwestycje rolnicze, staranie się o dotacje z funduszy unijnych czy udział w programach pomocowych, wymaga przedstawienia zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami. Jeżeli rolnik ma choćby minimalne zaległości (w tym nieopłacone odsetki), KRUS odmówi wydania takiego dokumentu, blokując dostęp do zewnętrznego finansowania.
Checklista dla rolnika: Co zrobić przed 2 lutego?
Aby mieć pewność, że wszystkie formalności zostaną dopełnione na czas i uniknąć niepotrzebnych problemów, warto zastosować poniższe kroki:
- Zweryfikuj kwotę: Upewnij się, że obliczyłeś poprawną kwotę, uwzględniając wszystkich ubezpieczonych domowników oraz ewentualne dopłaty związane z areałem gospodarstwa.
- Ustaw przelew z wyprzedzeniem: Zleć przelew najpóźniej do piątku 30 stycznia. Jeśli musisz czekać do 2 lutego, wykonaj przelew rano, aby uniknąć ewentualnych opóźnień w systemach bankowych.
- Sprawdź dane przelewu: Upewnij się, że przelew został skierowany na właściwy numer konta KRUS przypisany do Twojego Oddziału Regionalnego lub Placówki Terenowej.
- Zachowaj potwierdzenie: Zawsze przechowuj potwierdzenie wykonania przelewu jako dowód terminowej płatności, co może być przydatne w przypadku jakichkolwiek późniejszych niejasności ze strony Kasy.
Termin 2 lutego 2026 roku to granica, której przekroczenie może pociągnąć za sobą nie tylko kary finansowe, ale i poważne komplikacje w zakresie ochrony ubezpieczeniowej. W kontekście rozpoczynającego się sezonu prac polowych, uporządkowanie spraw z KRUS jest priorytetem, który pozwala na spokojne funkcjonowanie gospodarstwa.