Po blisko dwóch latach analiz i gorących dyskusji, projekt wprowadzający dodatkowe świadczenia pieniężne dla par z długoletnim stażem małżeńskim został ostatecznie odrzucony. Senat, po uzyskaniu negatywnych opinii kluczowych resortów, w tym Ministerstwa Finansów, zadecydował o niekontynuowaniu prac nad petycją. Decyzja ta oznacza, że miliony polskich seniorów, którzy liczyli na jednorazowe wypłaty w wysokości nawet 8000 złotych, nie zobaczą tych środków w swoich budżetach.
Głównym powodem zablokowania inicjatywy okazały się kwestie finansowe. Urzędnicy wyliczyli, że wprowadzenie systemu nagród za pożycie małżeńskie kosztowałoby budżet państwa około 1 miliarda złotych rocznie. W obliczu konieczności stabilizacji finansów publicznych, procedury nadmiernego deficytu narzuconej przez Unię Europejską oraz rosnących wydatków na obronność, resort finansów uznał ten wydatek za niemożliwy do zaakceptowania.
Odrzucenie projektu ma również głębokie podłoże natury sprawiedliwości społecznej. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej argumentowało, że przyznawanie dodatkowych bonusów parom, które zazwyczaj są w lepszej sytuacji ekonomicznej (posiadają dwie emerytury), byłoby krzywdzące dla najbardziej potrzebujących seniorów samotnych, w tym wdów i wdowców. Ostateczna decyzja zamyka drogę do uzyskania gotówki za staż, pozostawiając jedynie honorowe odznaczenia państwowe.
Koniec nadziei na bonus. Dlaczego Ministerstwo Finansów powiedziało „nie”?
Inicjatywa nagradzania par za długoletni staż małżeński, choć budziła pozytywne emocje, napotkała twardy opór ze strony instytucji odpowiedzialnych za kasę państwa. Ministerstwo Finansów, które sprawuje pieczę nad wydatkami, wydało jednoznaczną, negatywną opinię, kładąc kres dalszym pracom legislacyjnym.
Kluczowym argumentem była skala kosztów. Roczny wydatek rzędu miliarda złotych uznano za zbyt duże obciążenie w obecnej sytuacji makroekonomicznej. Polska znajduje się w trudnym położeniu fiskalnym, a priorytetem rządu jest utrzymanie stabilności budżetowej i realizacja strategicznych inwestycji, zwłaszcza w obszarze bezpieczeństwa. Wydatki na zbrojenia i konieczność spełnienia wymogów unijnych w zakresie deficytu ograniczyły pole manewru dla nowych, kosztownych programów socjalnych.
Senatorowie z Komisji Petycji, bazując na analizach resortów, uznali, że wdrożenie tak kosztownego rozwiązania, bez gwarancji stałego i stabilnego finansowania, mogłoby zachwiać równowagą budżetową. Odrzucenie projektu jest zatem decyzją pragmatyczną, podyktowaną troską o długoterminową kondycję finansów publicznych, a nie negacją wartości małżeństwa jako instytucji społecznej.
Ile pieniędzy przeszło seniorom koło nosa?
Odrzucony projekt zakładał wprowadzenie jednorazowych wypłat, których wysokość miała rosnąć wraz z długością pożycia małżeńskiego. Mechanizm ten był wzorowany na zasadach przyznawania honorowej emerytury dla stulatków, która jest stałym, comiesięcznym świadczeniem. W przypadku małżeństw, świadczenie miało być jednorazową nagrodą pieniężną, stanowiącą realne wsparcie finansowe dla jubilatów.
System nagród miał być rozbudowany i obejmować pary ze stażem od 50 do 80 lat. Proponowane kwoty były znaczące i z pewnością stanowiłyby istotny zastrzyk gotówki dla seniorów:
- 5000 zł za 50 lat małżeństwa (Złote Gody),
- 5500 zł za 55 lat (Platynowe Gody),
- 6000 zł za 60 lat (Diamentowe Gody),
- 7000 zł za 70 lat (Kamienne Gody),
- 8000 zł za 80 lat (Dębowe Gody).
Pomysłodawcy argumentowali, że taki wymierny gest państwa byłby silnym sygnałem promującym trwałość rodziny w czasach, gdy wskaźniki rozwodów pozostają wysokie. Niestety, argumenty te nie przeważyły nad koniecznością utrzymania dyscypliny budżetowej.
Sprawiedliwość społeczna ważniejsza niż nagroda za staż
Poza argumentami czysto ekonomicznymi, przeciwko wprowadzeniu dodatku opowiedziało się również Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej. Resort podniósł kwestię sprawiedliwości społecznej i efektywności wydatkowania środków publicznych. Obecny system socjalny w Polsce koncentruje się na wsparciu grup najbardziej zagrożonych ubóstwem.
Statystyki wyraźnie wskazują, że osoby samotne, a zwłaszcza wdowy i wdowcy, są znacznie bardziej narażone na ubóstwo w starszym wieku. Zjawisko to, określane mianem „singularyzacji starości”, oznacza, że prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego jest droższe i trudniejsze niż życie we dwoje, gdzie koszty czynszu, mediów i utrzymania rozkładają się na dwie emerytury.
Rząd uznał, że w pierwszej kolejności należy wspierać seniorów, którzy są w najtrudniejszej sytuacji materialnej. Przyznawanie bonusów parom, które z natury rzeczy są w lepszej sytuacji finansowej, mogłoby zostać odebrane jako niesprawiedliwe i krzywdzące dla seniorów samotnych. Polityka społeczna państwa skupia się więc na rozwiązaniach uniwersalnych (jak 13. i 14. emerytura) oraz na wsparciu rodzin wychowujących dzieci (800 plus), zamiast na selektywnym nagradzaniu stażu małżeńskiego.
Co zamiast gotówki? Praktyczny poradnik dla jubilatów
Choć decyzja Senatu zamyka drogę do uzyskania finansowego bonusu za długoletnie pożycie, nie oznacza to braku jakiegokolwiek uhonorowania. Polskie prawo nadal przewiduje prestiżowe odznaczenie państwowe, które jest formą podziękowania za trwałość związku. Jest to Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie, nadawany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeśli zbliża się Wasza 50. rocznica ślubu (Złote Gody), nadal macie prawo do tego odznaczenia. Warto pamiętać, że Medal nie jest przyznawany automatycznie i wymaga dopełnienia formalności. Oto kroki, jakie należy podjąć:
- Weryfikacja budżetu: Nie należy opierać planów finansowych na obietnicy bonusu. Należy skupić się na gwarantowanych świadczeniach: waloryzacji emerytur i corocznych dodatkach (13. i 14. emerytura).
- Zgłoszenie w USC: Aby otrzymać Medal, musicie zgłosić się do Urzędu Stanu Cywilnego (USC) właściwego dla Waszego miejsca zamieszkania. Wniosek najlepiej złożyć w roku kalendarzowym, w którym przypada 50. rocznica ślubu.
- Formalności: USC zajmuje się całą procedurą. Po weryfikacji danych, wniosek o nadanie odznaczenia jest przesyłany do Kancelarii Prezydenta RP.
- Uroczystość: Po pozytywnym rozpatrzeniu, medal jest wręczany podczas uroczystego spotkania organizowanego przez lokalne władze (wójt, burmistrz lub prezydent miasta). Jest to publiczne uhonorowanie stażu, często połączone z symbolicznymi upominkami i kwiatami.
Decyzja o odrzuceniu finansowego dodatku jest ostateczna i w najbliższej perspektywie nie przewiduje się powrotu do tego pomysłu. Seniorzy powinni zatem koncentrować się na obecnych, gwarantowanych formach wsparcia, jednocześnie pamiętając o możliwości uhonorowania ich długoletniego związku prestiżowym odznaczeniem państwowym.