Rozpoczął się jeden z najbardziej intensywnych okresów w roku dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Poczty Polskiej. Właśnie wystartowała zmasowana akcja wysyłkowa, która swoim zasięgiem obejmie setki tysięcy gospodarstw domowych w całym województwie mazowieckim. Urzędnicy przygotowali i przekazali do dystrybucji ponad 1,2 miliona deklaracji podatkowych za rok 2025. Jeśli w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy chociaż raz otrzymałeś świadczenie z ZUS, w najbliższych dniach powinieneś spodziewać się wizyty listonosza. Dokumenty te są kluczowe dla prawidłowego rozliczenia się z fiskusem, a dla wielu seniorów oznaczają zakończenie formalności podatkowych bez konieczności podejmowania jakichkolwiek dodatkowych działań.
Skala przedsięwzięcia jest ogromna i wymaga precyzyjnej logistyki. Tylko w rejonie działania płockiego oddziału ZUS, koperty z ważnymi drukami trafią do rąk blisko 215 tysięcy świadczeniobiorców. Wojciech Ściwiarski, rzecznik prasowy mazowieckiego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zapewnia, że proces przebiega zgodnie z harmonogramem. Ostatnie przesyłki powinny zostać nadane do końca lutego 2026 roku, co gwarantuje wszystkim uprawnionym otrzymanie formularzy z odpowiednim wyprzedzeniem przed ostatecznym terminem składania zeznań rocznych, który upływa z końcem kwietnia.
Dwa rodzaje formularzy. Sprawdź, co otrzymałeś w kopercie
Otrzymanie listu z ZUS to sygnał, że należy dokładnie zapoznać się z jego zawartością. Kluczowe jest zrozumienie, jaki dokładnie formularz trafił do naszych rąk, ponieważ determinuje to dalsze obowiązki względem Urzędu Skarbowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wysyła zazwyczaj jeden z dwóch rodzajów dokumentów: PIT-40A lub PIT-11A. Różnica między nimi jest fundamentalna dla Twojego portfela i spokoju ducha.
Formularz PIT-40A trafia głównie do emerytów i rencistów, którzy pobierali świadczenia przez cały rok podatkowy, a z rozliczenia wynika, że ich podatek wynosi zero lub wystąpiła niedopłata, którą ZUS może automatycznie uregulować. Dla większości seniorów otrzymanie tego druku oznacza koniec obowiązków. Jest to bowiem roczne obliczenie podatku dokonane bezpośrednio przez organ rentowy. W takiej sytuacji nie trzeba składać dodatkowych deklaracji w Urzędzie Skarbowym, o ile podatnik nie zamierza korzystać z przysługujących mu ulg i odliczeń.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku druku PIT-11A. Jest to jedynie informacja o dochodach, którą otrzymują osoby pobierające zasiłki (np. chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze) lub ci emeryci, u których w rozliczeniu rocznym wystąpiła nadpłata podatku. Otrzymanie PIT-11A jest jasnym sygnałem: ZUS nie dokonał ostatecznego rozliczenia za podatnika. W tym przypadku zwrot nadpłaconego podatku nastąpi bezpośrednio z Urzędu Skarbowego, co wymaga zaakceptowania zeznania w systemie Twój e-PIT lub złożenia dokumentów w formie papierowej.
Elektroniczny dostęp do danych. Platforma eZUS już działa
W 2026 roku papierowa przesyłka nie jest już jedynym sposobem na uzyskanie wglądu w swoje dane podatkowe. Dla osób ceniących czas oraz preferujących cyfrowe rozwiązania, ZUS przygotował wygodną alternatywę. Od 4 lutego 2026 roku wszystkie deklaracje PIT są dostępne w wersji elektronicznej. Można je pobrać, logując się na Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS, która obecnie funkcjonuje pod nową, odświeżoną nazwą eZUS.
Dostęp online to nie tylko wygoda, ale przede wszystkim szybkość działania. Po zalogowaniu do swojego profilu, w zakładce dedykowanej świadczeniobiorcom, można znaleźć wygenerowany plik PDF. Jest on tożsamy z tym, co znajduje się w tradycyjnej, papierowej kopercie. Dokument ten można zapisać na dysku, wydrukować lub wykorzystać zawarte w nim dane do samodzielnego uzupełnienia zeznania w systemie e-PIT. Warto podkreślić, że korzystanie z eZUS pozwala uniknąć stresu związanego z ewentualnym zagubieniem przesyłki pocztowej lub opóźnieniami w dostawie.
Jak odliczyć ulgi i zwiększyć zwrot podatku?
Mimo że automatyczne rozliczenie przez ZUS (PIT-40A) jest niezwykle wygodne, nie zawsze jest ono najbardziej korzystne finansowo dla podatnika. Organ rentowy nie posiada bowiem wiedzy o indywidualnych wydatkach, które uprawniają do ulg. Jeśli w 2025 roku poniosłeś koszty, które można odliczyć od podatku, musisz złożyć samodzielne zeznanie podatkowe (najczęściej PIT-37), nawet jeśli otrzymałeś PIT-40A.
Do najpopularniejszych odliczeń, o których warto pamiętać, należą:
- Ulga rehabilitacyjna: w tym wydatki na leki przepisane przez lekarza (powyżej określonego limitu) oraz cele rehabilitacyjne.
- Ulga na internet: przysługująca osobom, które nie korzystały z niej w poprzednich latach (limit czasowy).
- Darowizny: przekazane na cele krwiodawstwa, kultu religijnego lub na rzecz organizacji pożytku publicznego.
- Ulga termomodernizacyjna: dla właścicieli domów jednorodzinnych inwestujących w ekologiczne źródła ciepła.
Samodzielne złożenie deklaracji i uwzględnienie powyższych ulg może skutkować znacznym zwrotem podatku, który w przeciwnym razie pozostałby w budżecie państwa.
Niedopłata podatku. ZUS wprowadza uproszczony mechanizm
Częstym powodem niepokoju wśród emerytów jest obawa przed koniecznością dopłaty brakującej kwoty podatku do Urzędu Skarbowego. W 2026 roku mechanizm ten pozostaje maksymalnie uproszczony, aby zdjąć z seniorów ciężar formalności. Jeśli z rozliczenia sporządzonego przez ZUS wyniknie niedopłata, organ rentowy automatycznie potrąci należną kwotę z bieżącego świadczenia.
Operacja ta zostanie przeprowadzona przy wypłacie emerytury lub renty w kwietniu 2026 roku. Świadczeniobiorca otrzyma wówczas nieco niższy przelew lub przekaz pocztowy, a różnica zostanie bezpośrednio i bezkosztowo przekazana do właściwego Urzędu Skarbowego. Dzięki temu rozwiązaniu seniorzy nie muszą udawać się do banku ani na pocztę, aby dokonywać skomplikowanych przelewów na mikrorachunki podatkowe.
Kluczowe terminy w kalendarzu podatnika 2026
Aby sprawnie przejść przez proces rozliczeń, warto zapisać w kalendarzu kilka istotnych dat. To one determinują, kiedy otrzymasz pieniądze z ewentualnego zwrotu lub kiedy Twoje dane staną się widoczne dla fiskusa.
- 15 lutego 2026 r.: Start usługi Twój e-PIT na portalu podatki.gov.pl. To tutaj znajdziesz gotowe, wstępnie wypełnione zeznanie roczne.
- Koniec lutego 2026 r.: Ostateczny termin, w którym ZUS musi nadać wszystkie papierowe deklaracje PIT.
- Kwiecień 2026 r.: Miesiąc, w którym ZUS automatycznie potrąca ewentualne niedopłaty z emerytur i rent.
- 30 kwietnia 2026 r.: Ostateczny termin na złożenie (lub zaakceptowanie) zeznania rocznego oraz formularza PIT-OP.
Warto pamiętać, że rozliczenie drogą elektroniczną (przez Twój e-PIT) znacząco przyspiesza zwrot nadpłaty. Urząd Skarbowy ma wtedy tylko 45 dni na wypłatę pieniędzy, podczas gdy przy rozliczeniu papierowym termin ten wydłuża się do 3 miesięcy.
Pamiętaj o 1,5% podatku. Prosta procedura PIT-OP
Rozliczenie roczne to także moment, w którym możemy zdecydować o przekazaniu 1,5% naszego podatku na rzecz Organizacji Pożytku Publicznego (OPP). Dla emerytów i rencistów proces ten jest wyjątkowo prosty. Jeśli w ubiegłym roku wskazałeś konkretną fundację i nie chcesz zmieniać swojego wyboru, nie musisz robić nic – system automatycznie powtórzy Twoją decyzję z poprzedniego roku.
Jeżeli jednak chcesz wesprzeć inną organizację, wystarczy złożyć krótki formularz PIT-OP. Masz na to czas do 30 kwietnia 2026 roku. Druk ten służy wyłącznie do wskazania numeru KRS wybranej organizacji i jest najprostszym sposobem na pomaganie bez konieczności wypełniania pełnej deklaracji podatkowej. Masowa wysyłka listów z ZUS na Mazowszu to wyraźny sygnał, że sezon podatkowy w pełni – warto trzymać rękę na pulsie i uważnie sprawdzać korespondencję.