Marzec 2026 roku zapowiada się dla polskich seniorów jako miesiąc pełen finansowych wyzwań i istotnych zmian systemowych. Choć uwaga większości opinii publicznej skupia się na corocznej waloryzacji świadczeń, która w tym roku ma wynieść 5,3 proc., dla dużej grupy świadczeniobiorców kluczowa zmiana nastąpi na innym polu. Już 1 marca wchodzą w życie nowe limity przychodów dla osób, które pobierają wcześniejszą emeryturę lub rentę i jednocześnie pozostają aktywne zawodowo. Jak wynika z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego, dynamika płac w gospodarce wymusiła znaczące przesunięcie progów bezpieczeństwa. Dla tysięcy pracujących seniorów oznacza to konieczność ponownego przeliczenia domowego budżetu, ponieważ nawet niewielkie przekroczenie wyznaczonych kwot może skutkować dotkliwym pomniejszeniem przelewu z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub całkowitym wstrzymaniem wypłaty pieniędzy.
Mechanizm ograniczania świadczeń dla osób dorabiających jest ściśle powiązany z kondycją polskiej gospodarki. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, progi te są aktualizowane co kwartał, bazując na wskaźniku przeciętnego wynagrodzenia. Najnowszy komunikat GUS wskazuje, że przeciętne wynagrodzenie w czwartym kwartale 2025 roku osiągnęło poziom 9197,79 zł brutto. To istotny wzrost o ponad 425 zł w porównaniu do poprzedniego okresu rozliczeniowego. Choć teoretycznie wyższa średnia krajowa pozwala seniorom zarobić więcej bez konsekwencji, w praktyce wymaga to od nich niezwykłej precyzji w monitorowaniu przychodów, zwłaszcza w dobie premii kwartalnych czy dodatków stażowych, które często nieoczekiwanie podbijają podstawę opodatkowania.
Nowe progi przychodów od 1 marca 2026 roku. Co się zmienia?
Zasady dorabiania do emerytury opierają się na dwóch kluczowych wartościach procentowych: 70 proc. oraz 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Od 1 marca 2026 roku limity te zostaną podniesione, co daje pracującym seniorom nieco większy margines swobody niż w miesiącach zimowych. Warto jednak pamiętać, że do końca lutego obowiązują jeszcze stare, niższe stawki, co tworzy swoistą pułapkę czasową dla osób planujących dodatkowe zlecenia na przełomie miesięcy.
Zgodnie z oficjalnymi wyliczeniami, od marca 2026 roku struktura limitów prezentuje się następująco:
- Bezpieczny limit (do 70 proc. średniej): Przychód miesięczny nieprzekraczający 6438,50 zł brutto gwarantuje wypłatę emerytury w pełnej wysokości.
- Próg redukcji (między 70 proc. a 130 proc. średniej): Zarobki w przedziale od 6438,50 zł do 11 957,20 zł brutto oznaczają, że ZUS dokona zmniejszenia świadczenia o kwotę maksymalnego zmniejszenia (ustalaną przy waloryzacji).
- Próg zawieszenia (powyżej 130 proc. średniej): Przekroczenie kwoty 11 957,20 zł brutto powoduje całkowite zawieszenie wypłaty emerytury za dany miesiąc.
Eksperci podkreślają, że dla wielu seniorów najbardziej ryzykowne jest balansowanie na granicy pierwszego progu. Wystarczy bowiem przekroczenie kwoty 6438,50 zł o symboliczną złotówkę, aby ZUS uruchomił procedurę pomniejszania emerytury. Warto więc dokładnie analizować nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, ale również wszelkie dodatki, nadgodziny czy ekwiwalenty, które są wliczane do przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Kogo dotyczą ograniczenia, a kto może zarabiać bez limitu?
Ważnym elementem budowania świadomości finansowej seniorów jest zrozumienie, że limity dorabiania nie dotyczą każdego emeryta. System w Polsce jest pod tym względem dualny i premiuje osoby, które osiągnęły już ustawowy wiek emerytalny. Dla przypomnienia: wynosi on obecnie 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn. Osoby, które przekroczyły ten wiek, mogą zarabiać dowolne kwoty bez obaw o wysokość swojego świadczenia z ZUS. W ich przypadku emerytura jest prawem nabytym, którego wysokość nie zależy od bieżącej aktywności zawodowej.
Ograniczenia uderzają przede wszystkim w tzw. „wcześniejszych emerytów”. Są to osoby korzystające z przywilejów branżowych, emerytur pomostowych czy nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych. To właśnie ta grupa musi wykazać się największą czujnością. Istnieją jednak wyjątki od tej reguły. Z limitów zwolnieni są m.in. inwalidzi wojenni oraz wojskowi, których niezdolność do pracy pozostaje w bezpośrednim związku ze służbą. Dodatkowo, jeśli osoba pobiera rentę rodzinną, która jest dla niej korzystniejsza finansowo niż jej własna emerytura (przyznana już po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego), również nie musi martwić się o progi przychodowe.
Warto również zwrócić uwagę na specyficzną sytuację osób pobierających rentę socjalną. W ich przypadku zasady są jeszcze bardziej rygorystyczne, a przekroczenie limitu 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia skutkuje automatycznym zawieszeniem świadczenia, bez możliwości jego częściowego pomniejszenia. Dla tej grupy nowe stawki obowiązujące od marca są szczególnie istotne, gdyż wyższy limit o ponad 298 zł (w stosunku do poprzedniego kwartału) realnie zwiększa ich możliwości zarobkowe.
Strategia dla dorabiających: Jak uniknąć finansowej gilotyny?
Doświadczeni analitycy rynku pracy sugerują kilka praktycznych kroków, które pozwolą seniorom bezpiecznie przejść przez zmianę limitów. Kluczowym narzędziem jest tu odpowiednie planowanie wypłat dodatkowych składników wynagrodzenia. Jeśli pracodawca planuje wypłatę premii rocznej lub nagrody jubileuszowej, warto dążyć do tego, by środki te wpłynęły na konto po 1 marca. Dzięki temu zostaną one rozliczone według nowych, korzystniejszych dla świadczeniobiorcy progów.
Kolejnym aspektem jest regularny kontakt z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Emeryci dorabiający mają obowiązek powiadomienia organu rentowego o podjęciu pracy zarobkowej oraz o wysokości osiąganego przychodu. Można to zrobić za pomocą formularza ZUS EAW. Brak dopełnienia tego obowiązku może skutkować koniecznością zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami, co w skali roku może oznaczać straty rzędu kilkunastu tysięcy złotych.
Podsumowując nadchodzące zmiany, warto przygotować sobie krótką checklistę działań na przełom lutego i marca:
- Zweryfikuj swój status: Sprawdź, czy osiągnąłeś już powszechny wiek emerytalny (60/65 lat). Jeśli tak, limity Cię nie dotyczą.
- Przeanalizuj umowę: Upewnij się, jakie składniki Twojego wynagrodzenia wchodzą w skład przychodu brutto branego pod uwagę przez ZUS.
- Monitoruj daty: Pamiętaj, że do 28 lutego obowiązuje niższy limit (6140,20 zł), a od 1 marca wyższy (6438,50 zł).
- Planuj wypłaty: Jeśli to możliwe, przesuń dodatkowe dochody na marzec, by skorzystać z wyższego progu bezpieczeństwa.
- Zgłoś zmiany do ZUS: Jeśli Twoje zarobki gwałtownie wzrosły lub spadły, poinformuj o tym urząd, aby uniknąć błędnych potrąceń.
Nowe limity dorabiania to z jednej strony szansa na wyższe zarobki dla aktywnych seniorów, z drugiej zaś przypomnienie o skomplikowanej strukturze polskiego systemu emerytalnego. W obliczu rosnących kosztów życia, każda dodatkowa złotówka w portfelu emeryta jest cenna, dlatego tak ważne jest, by nie stracić jej przez niedopatrzenie formalne lub brak wiedzy o aktualnych przepisach.