Chorwacja podjęła przełomową decyzję o przywróceniu obowiązkowej służby wojskowej dla młodych mężczyzn. Po 17 latach przerwy, władze w Zagrzebiu zdecydowały się na ten krok w obliczu pogarszającej się sytuacji bezpieczeństwa w Europie oraz trwającej wojny w Ukrainie. Zmiana ta, która wchodzi w życie w 2026 roku, jest sygnałem dla całego Sojuszu Północnoatlantyckiego, że kraje członkowskie coraz poważniej traktują kwestie wzmacniania potencjału obronnego.
Nowe przepisy nie są jedynie reakcją na doraźne napięcia, ale częścią szerszej strategii zwiększania wydatków na obronność i przygotowywania społeczeństwa na nowe wyzwania geopolityczne. Warto zrozumieć, jakie konkretne konsekwencje czekają młodych obywateli Chorwacji oraz jak wygląda nowy model szkolenia, który staje się punktem odniesienia dla debaty o bezpieczeństwie w innych państwach NATO.
Kogo obejmą nowe przepisy i jak wygląda procedura
Zgodnie z przyjętymi regulacjami, obowiązek służby wojskowej dotyczy mężczyzn po ukończeniu 18. roku życia. Mechanizm powołań został ściśle powiązany z wiekiem poborowych: w roku kalendarzowym, w którym młodzi mężczyźni kończą 19 lat, otrzymują wezwanie na obowiązkowe badania lekarskie. To one decydują o zdolności do odbycia szkolenia.
Po pozytywnym przejściu procedury medycznej, rekruci są kierowani na podstawowe szkolenie wojskowe. Cały proces ma charakter zorganizowany, a pierwsza grupa powołanych liczyć będzie około 800 osób. Co istotne, w szeregach znajdą się nie tylko poborowi, ale również 80 kobiet, które zdecydowały się na wstąpienie do armii na zasadzie dobrowolności.
Czas trwania i zakres szkolenia wojskowego
Podstawowe szkolenie dla młodych Chorwatów potrwa osiem tygodni. Program został zaprojektowany tak, aby w krótkim czasie wyposażyć obywateli w realne umiejętności przydatne w sytuacjach kryzysowych. Program obejmuje cztery kluczowe filary:
- Obsługę broni strzeleckiej – podstawowe przeszkolenie z zakresu użycia broni osobistej.
- Taktykę wojskową – fundamenty działań w terenie i zachowania w warunkach polowych.
- Szkolenie fizyczne – poprawa kondycji i przygotowanie do wysiłku o wysokiej intensywności.
- Łączność wojskową – naukę obsługi systemów komunikacji, niezbędnych w nowoczesnej armii.
Korzyści dla rekrutów i plany długoterminowe
Rząd w Zagrzebiu zadbał o zachęty dla młodych ludzi odbywających służbę. Każdy rekrut otrzyma miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1100 euro. Istotnym aspektem z punktu widzenia przyszłej kariery zawodowej jest fakt, że czas spędzony w koszarach będzie w pełni zaliczany do stażu pracy. Ponadto, ukończenie szkolenia wojskowego ma stanowić dodatkowy atut podczas rekrutacji do pracy w strukturach administracji publicznej.
Docelowo, chorwackie władze planują przeszkalać około 4 tysiące młodych osób rocznie. Jest to ambitny plan, który ma na celu stworzenie szerokiej bazy przeszkolonych rezerwistów, zdolnych do wsparcia armii zawodowej w razie konieczności.
Europejski kontekst: Czy to nowy standard w NATO?
Decyzja Chorwacji wpisuje się w szerszy trend obserwowany w Europie. W obliczu rosnących napięć, coraz więcej państw NATO decyduje się na przywrócenie lub utrzymanie obowiązkowego poboru. Obecnie system ten funkcjonuje już m.in. w Finlandii, Szwecji, Norwegii, Danii, Grecji, Turcji, Estonii, na Łotwie oraz Litwie.
Dla analityków bezpieczeństwa ruch Zagrzebia jest jasnym sygnałem, że kraje europejskie przestają polegać wyłącznie na zawodowych siłach zbrojnych. Wzmacnianie potencjału obronnego poprzez zaangażowanie młodych pokoleń staje się elementem strategii odstraszania. Dla czytelnika obserwującego sytuację w regionie, chorwacki model może stanowić wskazówkę, w jakim kierunku ewoluuje polityka bezpieczeństwa w innych państwach europejskich, w tym w Polsce, gdzie debata o formie szkolenia rezerw pozostaje żywym tematem publicznym.