System płatności mobilnych BLIK, choć niezwykle wygodny, stał się nowym ulubionym narzędziem oszustów. Policja alarmuje, że rośnie liczba przestępstw wykorzystujących ludzką uczciwość. Nowy, wyrafinowany schemat polega na celowym wysyłaniu „pomyłkowych” przelewów na konta przypadkowych osób. Jeśli ulegniesz presji i odeślesz pieniądze, możesz nieświadomie wplątać się w poważną aferę kryminalną i zostać potraktowany jako „słup” w procederze prania pieniędzy.
Mechanizm ten jest niebezpieczny, ponieważ wykorzystuje zaufanie do bankowości mobilnej i naturalny odruch chęci naprawienia błędu. Funkcjonariusze ostrzegają: nieświadome pośrednictwo w transakcji może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, w tym konieczności składania wyjaśnień na policji i długotrwałego udowadniania swojej niewinności. Kluczowe jest zrozumienie, jak działa ta pułapka i jak postępować, gdy na Twoim koncie pojawi się niespodziewana wpłata.
Tylko zachowanie zimnej krwi i ścisłe przestrzeganie procedur bankowych może uchronić Cię przed staniem się nieświadomym wspólnikiem przestępstwa wyłudzenia. Zmiana ta dotyczy każdego użytkownika bankowości mobilnej w Polsce, a jej skala rośnie w ekspresowym tempie.
Pułapka „na pomyłkę”. Jak działa nowy schemat przestępców?
Cały proceder zaczyna się daleko od Twojego konta. Oszust publikuje w internecie fałszywe ogłoszenie o sprzedaży atrakcyjnego towaru po zaniżonej cenie. Gdy niczego niepodejrzewający kupujący zdecyduje się na zakup, oszust podaje mu numer telefonu, który w rzeczywistości należy do Ciebie – przypadkowej, uczciwej osoby, która nie ma pojęcia o transakcji.
Kupujący, wierząc, że płaci za towar, wysyła przelew BLIK na Twój numer telefonu. W ten sposób pieniądze pochodzące z wyłudzenia trafiają na Twoje konto. W tym momencie wchodzisz w rolę nieświadomego pośrednika. Prawdziwa akcja zaczyna się chwilę później, gdy przestępca dzwoni do Ciebie.
Dzwoniący podaje się za osobę, która rzekomo pomyliła numer telefonu i błaga o natychmiastowy zwrot środków. Oszust często stosuje techniki manipulacji, tworząc emocjonalną historię o utracie dużej sumy lub pilnej potrzebie odzyskania pieniędzy. Kluczowy i demaskujący detal jest jeden: prosi Cię o odesłanie pieniędzy na zupełnie inny numer telefonu niż ten, z którego rzekomo przyszły środki. Ten drugi numer należy już bezpośrednio do oszusta, który natychmiast wypłaca pieniądze z bankomatu, zacierając ślady.
Dlaczego stajesz się podejrzanym? Konsekwencje dla Twojego konta
Jeśli ulegniesz presji i wykonasz przelew zwrotny na numer wskazany przez dzwoniącego, zamykasz cykl przestępstwa. Oszust zrealizował swój cel – pieniądze z wyłudzenia zostały „wyprane” przez Twoje konto. Ty nie zyskałeś nic, ale naraziłeś się na poważne konsekwencje prawne.
W momencie, gdy pierwotny kupujący (pokrzywdzony) zorientuje się, że padł ofiarą oszustwa i zgłosi sprawę na policję, organy ścigania rozpoczną śledztwo. Kto otrzymał pieniądze od pokrzywdzonego? Ty. Na Twoim koncie bankowym pozostaje niepodważalny ślad wpłaty od osoby, która padła ofiarą wyłudzenia. W świetle prawa, stajesz się podejrzanym lub przynajmniej kluczowym świadkiem, który brał udział w transakcji związanej z przestępstwem. Udowodnienie, że działało się w dobrej wierze i z powodu pomyłki, jest niezwykle trudne i stresujące.
W najgorszym scenariuszu, jeśli prokuratura uzna, że świadomie lub nieświadomie pomagałeś w ukryciu pochodzenia środków, możesz być pociągnięty do odpowiedzialności za udział w wyłudzeniu lub praniu pieniędzy. Właśnie dlatego eksperci finansowi i policja apelują o zmianę nawyków i natychmiastowe reagowanie zgodnie z procedurami bankowymi, a nie pod wpływem emocji.
Instrukcja bezpieczeństwa. Co robić, gdy pieniądze pojawią się na koncie
Wygoda płatności mobilnych nie może usypiać naszej czujności. Gdy na Twoim koncie pojawi się niespodziewana wpłata, zwłaszcza z użyciem BLIK-a na numer telefonu, musisz działać w sposób sformalizowany i bezpieczny. Podstawowa zasada to: nigdy nie odsyłaj pieniędzy samodzielnie.
1. Ignoruj presję czasu i emocje: Oszuści zawsze będą nalegać na szybki zwrot, twierdząc, że każda minuta jest ważna. Jest to celowy zabieg mający na celu uniemożliwienie Ci logicznego myślenia i skontaktowania się z bankiem. Zachowaj spokój i zakończ rozmowę, informując, że sprawę przekażesz swojemu bankowi.
2. Skontaktuj się z bankiem: To jedyna bezpieczna i legalna droga do wyjaśnienia sytuacji. Natychmiast zadzwoń na infolinię swojego banku i zgłoś, że na Twoje konto wpłynęła podejrzana kwota. Bank ma procedury zwrotu omyłkowo przelanych środków (tzw. procedura reklamacyjna). W tym procesie bank kontaktuje się z bankiem nadawcy i weryfikuje, czy rzeczywiście doszło do pomyłki.
3. Nie wykonuj przelewu zwrotnego: Jeśli sam wykonasz przelew na inny numer, bierzesz na siebie pełną odpowiedzialność za tę transakcję. Jeśli pieniądze pochodziły z przestępstwa, Ty je przekazałeś dalej, co utrudnia organom ścigania odzyskanie środków i obciąża Cię jako pośrednika. Bank, prowadząc procedurę zwrotu, działa w ramach formalnych ustaleń prawnych, chroniąc zarówno Ciebie, jak i pokrzywdzonego.
4. Zgłoś próbę oszustwa: Jeśli oszust dzwonił do Ciebie, poinformuj o tym bank i rozważ zgłoszenie próby wyłudzenia na najbliższym komisariacie policji. Im więcej zgłoszeń, tym szybciej służby będą mogły namierzyć i zneutralizować siatki przestępcze wykorzystujące tę metodę.
Podsumowanie: Jak chronić się przed rolą „słupa”
Wzrost popularności płatności mobilnych wymaga od nas większej czujności. W przypadku niespodziewanych wpłat, kluczowe jest odrzucenie wszelkich próśb o samodzielny zwrot pieniędzy, zwłaszcza na numer inny niż numer nadawcy. Pamiętaj, że Twój bank jest jedynym podmiotem uprawnionym i bezpiecznym do przeprowadzenia procedury zwrotu omyłkowego przelewu. Działanie pod wpływem emocji, choć wydaje się uczciwe, w rzeczywistości jest idealnym prezentem dla przestępców, którzy wykorzystują Twoją dobrą wolę, aby legalizować skradzione środki.
Jeśli masz wątpliwości co do jakiejkolwiek transakcji na koncie, zawsze weryfikuj ją u źródła, dzwoniąc na oficjalną infolinię swojego banku. Ta prosta zasada pozwala uniknąć wplątania się w skomplikowane i kosztowne procesy prawne.