Prezydent Karol Nawrocki podpisał w dniu 9 stycznia 2026 roku nowelizację ustawy, która w ostatniej chwili ratuje nawet 50 000 polskich przedsiębiorstw z sektora mikro, małych i średnich firm przed widmem natychmiastowej upadłości. Ta kluczowa zmiana dotyczy rozliczenia pomocy publicznej otrzymanej w formie zamrożenia cen energii elektrycznej w drugiej połowie 2024 roku.
Pierwotny, dramatycznie bliski termin na przekazanie sprzedawcom energii szczegółowych informacji o wartości otrzymanej pomocy mijał 30 czerwca 2025 roku. Jego niezachowanie groziło
automatycznym obowiązkiem zwrotu całości wsparcia wraz z odsetkami, co dla dziesiątek tysięcy MŚP, często operujących na minimalnych marżach, byłoby finansowym wyrokiem śmierci. Nowelizacja przesuwa ten krytyczny termin aż o rok – na 30 czerwca 2026 roku, dając firmom niezbędny czas na uporządkowanie skomplikowanej, unijnej dokumentacji.
Eksperci podkreślają, że bez tej interwencji, polska gospodarka musiałaby zmierzyć się z falą niewypłacalności, dotykającą zwłaszcza najmniejsze podmioty zatrudniające od kilku do kilkunastu osób, które nie dysponują rozbudowanymi działami prawnymi i księgowymi. Rząd, reagując na apele środowisk biznesowych, zapobiegł konieczności zwrotu miliardów złotych, które musiałyby zostać natychmiast wyegzekwowane.
Koniec z paniką: Dlaczego 50 000 firm odetchnęło z ulgą?
Problem z terminowym rozliczeniem pomocy publicznej wynikał przede wszystkim ze złożoności regulacji Unii Europejskiej, które określają zasady udzielania wsparcia państwowego. Zamrożenie cen energii elektrycznej na poziomie maksymalnie 500 zł za megawatogodzinę (MWh) dla MŚP w drugiej połowie 2024 roku było de facto pomocą publiczną. Aby ją rozliczyć, firmy musiały precyzyjnie wyliczyć różnicę między ceną rynkową a ceną maksymalną, a następnie złożyć szczegółowe oświadczenie swojemu sprzedawcy energii.
Wiele małych firm, pochłoniętych codzienną działalnością, albo otrzymało informację o zbliżającym się terminie zbyt późno, albo po prostu nie było w stanie sprawnie poruszać się w gąszczu przepisów. Niezłożenie dokumentacji do 30 czerwca 2025 roku uruchomiłoby mechanizm sankcyjny. Zwrot pomocy wraz z odsetkami liczonymi od dnia jej otrzymania oznaczałby dla wielu mikroprzedsiębiorstw zadłużenie przekraczające ich roczne obroty.
Przesunięcie terminu na 30 czerwca 2026 roku to nie tylko dodatkowy czas, ale przede wszystkim możliwość spokojnego skonsultowania dokumentacji z profesjonalnymi doradcami. Przedsiębiorcy mają teraz pełne 12 miesięcy na dokładne wyliczenie wartości otrzymanego wsparcia i przygotowanie wszystkich wymaganych przez Urząd Regulacji Energetyki i Ministerstwo Energii formularzy. To krytyczny moment, by uniknąć ryzyka, które mogło zrujnować tysiące polskich biznesów.
Korekta bez konsekwencji: Jak poprawić już złożone oświadczenia?
Nowelizacja przynosi ulgę nie tylko tym, którzy spóźnili się ze złożeniem dokumentów, ale także tym, którzy działali w pośpiechu i obawiają się popełnionych błędów. Nowe przepisy wprowadzają kluczową możliwość dokonania korekty wcześniej złożonych informacji.
Wiele firm, chcąc zdążyć przed pierwotnym terminem, mogło popełnić błędy formalne, nieprawidłowości w wyliczeniach lub po prostu zapomnieć o załączeniu wymaganych dokumentów. W normalnych warunkach takie uchybienia mogłyby skutkować zakwestionowaniem całości pomocy przez organy kontrolne. Teraz, przedsiębiorcy mogą spokojnie przeanalizować swoje oświadczenia, skonsultować je z księgowymi i prawnikami, a następnie złożyć korektę, bez obawy o odrzucenie z powodu spóźnienia.
Ta elastyczność jest dowodem na to, że ustawodawca dostrzegł realia prowadzenia biznesu w Polsce, gdzie skomplikowane wymogi biurokratyczne często przerastają możliwości małych firm. Korekta może dotyczyć zarówno wyliczeń wartości pomocy, jak i uzupełnienia braków formalnych. Pamiętaj: sprzedawcy energii, którzy są odpowiedzialni za weryfikację tych danych, muszą przyjąć poprawione dokumenty do nowego terminu.
Warto również odnotować, że wydłużenie terminu dla MŚP pociągnęło za sobą zmianę logistyczną dla Zarządcy Rozliczeń. Podmiot ten, koordynujący cały system wsparcia, otrzymał dodatkowe trzy miesiące – termin na przekazanie zbiorczego rozliczenia ministrowi został przesunięty z 31 grudnia 2026 roku na 31 marca 2027 roku. Jest to niezbędne, aby Zarządca mógł uwzględnić wszystkie, nawet te najpóźniej złożone, informacje od przedsiębiorców.
Bon Ciepłowniczy 2026: Sprawdź, zanim złożysz wniosek
Nowelizacja wprowadza także istotne zmiany dotyczące nowego świadczenia dla gospodarstw domowych – Bonu Ciepłowniczego. Jest to wsparcie przeznaczone dla najuboższych mieszkańców, którzy korzystają z ciepła dostarczanego przez systemy ciepłownicze, ale tylko tam, gdzie ceny przekraczają próg 170 złotych za gigadżul (GJ) energii.
Kluczowa zmiana ma na celu odciążenie administracji samorządowej. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta został zobowiązany do niezwłocznego zamieszczenia na stronie internetowej urzędu lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób, informacji o braku możliwości przyznania bonu na terenie danej gminy. Dotyczy to sytuacji, gdy:
- Na terenie gminy nie funkcjonuje żaden system ciepłowniczy.
- Jednoskładnikowe ceny ciepła netto nie przekraczają progu 170 zł/GJ.
Dlaczego to tak ważne? Wcześniej urzędy gminne były zalewane tysiącami wniosków od mieszkańców, którzy nieświadomie składali je, mimo że ich miejscowość nie spełniała podstawowych warunków programu. Każdy taki wniosek musiał przejść pełne postępowanie administracyjne i kończyć się formalną decyzją odmowną, co generowało ogromne obciążenie biurokratyczne.
Zgodnie z nowymi przepisami, jeśli gmina opublikuje informację o braku kwalifikacji, wniosek złożony przez mieszkańca tej miejscowości zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Oznacza to oszczędność czasu dla urzędników i uniknięcie niepotrzebnego rozczarowania dla samych obywateli, którzy nie będą musieli czekać na formalną decyzję odmowną.
Co to oznacza dla Ciebie? Harmonogramy i praktyczne kroki
Nowe prawo ma bezpośrednie i natychmiastowe implikacje zarówno dla przedsiębiorców, jak i dla gospodarstw domowych. Poniżej przedstawiamy kluczowe działania, które należy podjąć w świetle nowelizacji.
Dla przedsiębiorców korzystających z tarczy energetycznej (MŚP):
Jeśli Twoja firma korzystała w drugiej połowie 2024 roku z zamrożenia cen energii elektrycznej (do 500 zł/MWh) i nie złożyłeś jeszcze informacji o wartości pomocy publicznej, masz czas do 30 czerwca 2026 roku. Nie czekaj na ostatnią chwilę! Skontaktuj się ze swoim biurem rachunkowym, aby precyzyjnie wyliczyć wartość wsparcia i przygotować wszystkie wymagane oświadczenia oraz załączniki, zgodnie z wytycznymi URE.
Jeśli złożyłeś już dokumenty, ale masz wątpliwości co do ich poprawności, masz teraz prawo do złożenia korekty. Przeanalizuj ponownie wyliczenia. Błędy w formalnościach mogą być kosztowne, dlatego warto skonsultować się ze specjalistą, aby zabezpieczyć się przed ewentualnym zakwestionowaniem pomocy w przyszłości.
Dla gospodarstw domowych ubiegających się o Bon Ciepłowniczy:
Zanim złożysz wniosek o bon ciepłowniczy, który będzie można składać w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2026 roku, wykonaj dwie kluczowe czynności:
- Sprawdź stronę internetową swojego urzędu gminy. Upewnij się, że nie opublikowano tam informacji o braku możliwości przyznania bonu na terenie Twojej miejscowości (z powodu braku systemu ciepłowniczego lub cen poniżej 170 zł/GJ).
- Jeśli kwalifikujesz się terytorialnie i spełniasz kryteria dochodowe (np. dla osoby samotnie gospodarującej limit wynosi 3272,69 zł, a w gospodarstwie wieloosobowym 2523 zł na osobę), zacznij zbierać dokumenty już teraz. Potrzebne będą m.in. zaświadczenia o dochodach oraz dokumenty potwierdzające korzystanie z ciepła systemowego.
Nowelizacja ta, choć skomplikowana, jest jednym z najważniejszych aktów prawnych początku 2026 roku, zapewniając stabilność finansową tysiącom firm i usprawniając proces dystrybucji wsparcia dla najuboższych obywateli.
Obserwuj nas w Google News
Obserwuj