W związku z nasilonym napływem migrantów i obawami o bezpieczeństwo, w 2025 roku wiele państw strefy Strefa Schengen — w tym Niemcy i Austria — ponownie wprowadziło wyrywkowe kontrole graniczne. Oznacza to, że podróżujący do krajów UE muszą uwzględnić możliwość opóźnień — szczególnie w okresach wzmożonego ruchu, jak święta czy ferie. W praktyce to oznacza: dolicz co najmniej godzinę na możliwe korki lub kontrole dokumentów.
Dla wielu Polaków planujących wyjazd na święta za granicę — to ostatni moment, by sprawdzić trasę i liczyć się z dodatkowymi formalnościami. Warto wiedzieć, gdzie i dlaczego kontrole mają miejsce, i jak mogą wpłynąć na podróż.
Dlaczego rosną kontrole w Schengen — Niemcy, Austria i fala migracyjna
Wbrew założeniom pierwotnym strefy Schengen — swobodnego przemieszczania się — wiele państw zdecydowało się na czasowe przywrócenie kontroli wewnętrznych. Procedury te są dozwolone przez przepisy, jeśli państwo uzna, że istnieje poważne zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa.
W 2025 roku sytuacja migracyjna w Europie znów stała się kluczowym czynnikiem motywującym do działań. W Niemczech od września 2024 r. rozpoczęto wzmożone kontrole graniczne — początkowo na wybranych odcinkach, a od 2025 r. rozszerzono je na wszystkie granice lądowe państwa.
Rząd w Berlinie oficjalnie informował, że dzięki tym działaniom udało się ograniczyć nielegalną migrację — zmniejszyła się liczba wniosków azylowych, a także zatrzymano wielu możliwych przemytników.
Tymczasem Austria także przedłuża kontrole na swoich granicach — między innymi z Czechami, Słowacją, Słowenią i Węgrami. W komunikatach władze austriackie wskazują na potrzebę przeciwdziałania nielegalnej migracji i zagrożeniom transgranicznym.
Według danych z 2025 roku, aż 10 państw członkowskich strefy Schengen ponownie wprowadziło kontrole wewnętrzne — co zmienia podejście do podróży na terenie UE.
Wpływ na podróże — korki, opóźnienia, większa kontrola
Skutki przywróconych kontroli są realne i zauważalne. W Niemczech tylko od połowy 2024 do połowy 2025 roku kontrole graniczne kosztowały państwo ponad 80,5 mln euro.
Jednocześnie pojawiają się regularne komunikaty o powstawaniu zatorów i korków — zwłaszcza na granicach lądowych, przy autostradach i głównych trasach tranzytowych.
Eksperci ostrzegają, że w okresie świątecznym, ferii czy sezonu narciarskiego — kiedy ruch turystyczny wzrasta — ryzyko opóźnień jest znacznie większe. Dodatkowo kontrole są prowadzone wyrywkowo i mogą obejmować zarówno samochody osobowe, autobusy, jak i transport kolejowy.
„To nie jest już tylko formalność przy odprawie — często trwa kilka minut, sprawdzane są dokumenty, bagaże, a w razie wątpliwości pojawiają się pytania o cel podróży” — relacjonują funkcjonariusze przy polsko‑niemieckiej granicy.
Co musisz uwzględnić planując podróż — praktyczne wskazówki dla kierowców i turystów
Jeśli planujesz podróż do Niemiec, Austrii lub przez nie — zwłaszcza w świątecznym okresie — uwzględnij możliwość opóźnień i zatorów. Oto kilka praktycznych rekomendacji:
- Dodaj minimum godzinę rezerwy na przejazd — kontrole i kolejki mogą wydłużyć planowany czas podróży, zwłaszcza przy wjazdach i wyjazdach z autostrad.
- Noś ważny dokument tożsamości — paszport lub dowód osobisty — i przygotuj się na kontrolę, także pasażerów, nawet jeśli jedziecie koleją.
- Unikaj szczytów podróży — ciężarówka w przeciążonej kolejce to dodatkowe godziny straty dla całego łańcucha logistycznego. Jeśli możesz — rozważ jazdę w mniej obleganych terminach.
- Sprawdzaj komunikaty rządowe — wiele państw informuje o przedłużeniu kontroli lub zmianach procedur na bieżąco; te informacje mogą pomóc zaplanować podróż inaczej.
- Weź pod uwagę alternatywne trasy lub środki transportu — kolej, transport publiczny, a nawet wcześniejszy lub późniejszy wyjazd.
Dla biur podróży, przewoźników i firm transportowych to również ostatni moment na dostosowanie logistyki — by uniknąć opóźnień, strat i skarg klientów.
Z punktu widzenia podróżnych — najważniejsze to być przygotowanym. W 2025 roku, zwłaszcza w okresie świątecznym, kontrole w strefie Schengen nie są wyjątkiem — mogą być regułą.