Władze Uniwersytetu Warszawskiego (UW) wydały pilny komunikat dotyczący zdrowia publicznego, informując o potwierdzonych przypadkach wirusowego zapalenia wątroby typu A (WZW A) na terenie uczelni. W odpowiedzi na zagrożenie wdrożono natychmiastowe procedury sanitarne i zwrócono się do całej społeczności akademickiej z apelem o rygorystyczne przestrzeganie zasad higieny. Sytuacja wymaga od studentów i pracowników wzmożonej czujności oraz znajomości podstawowych zasad profilaktyki.
Decyzja o upublicznieniu ostrzeżenia zapadła po otrzymaniu oficjalnych informacji o zdiagnozowanych zakażeniach. Jak wynika z danych przekazanych przez administrację, w grudniu odnotowano dwa potwierdzone przypadki choroby. Chociaż liczba ta może wydawać się niska, wirusowe zapalenie wątroby typu A, potocznie zwane żółtaczką pokarmową, jest wysoce zaraźliwe i rozprzestrzenia się bardzo szybko w dużych skupiskach ludzkich, takich jak kampusy uniwersyteckie. Władze uczelni podkreślają, że priorytetem jest ograniczenie ryzyka dalszej transmisji patogenu i zapewnienie bezpieczeństwa w przestrzeniach wspólnych.
WZW A charakteryzuje się długim okresem inkubacji, co utrudnia szybkie wykrycie i izolację. Pierwsze objawy mogą pojawić się nawet do sześciu tygodni po zakażeniu. Dlatego kluczowe jest nie tylko bieżące dbanie o czystość, ale także długofalowa obserwacja własnego stanu zdrowia oraz szybka reakcja w przypadku wystąpienia niepokojących symptomów.
Wirus WZW A: Jak dochodzi do zakażenia i dlaczego jest tak groźny?
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (HAV) bywa określane mianem „choroby brudnych rąk”, co trafnie oddaje główną drogę jego transmisji. Zakażenie przenosi się głównie drogą fekalno-oralną. Oznacza to, że do infekcji dochodzi, gdy wirus, obecny w kale osoby zakażonej, dostanie się do ust innej osoby.
W środowisku akademickim, gdzie wiele osób korzysta z tych samych toalet, stołówek i przestrzeni wspólnych, ryzyko transmisji rośnie. Do zakażenia może dojść w bardzo prozaicznych, codziennych sytuacjach, na które często nie zwracamy uwagi. Należą do nich:
- Spożycie żywności lub wody, która została skażona wirusem (np. przez osobę przygotowującą posiłek, która nie umyła rąk).
- Kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami. Wirus może przetrwać na klamkach, poręczach, blatach stołów czy w łazienkach, jeśli nie są one regularnie dezynfekowane.
- Bliski kontakt z osobą zakażoną, zwłaszcza w okresie, gdy choroba jest najbardziej zakaźna (często zanim pojawią się widoczne objawy żółtaczki).
- Niewystarczająca higiena rąk, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety i przed jedzeniem.
Ze względu na wspomniany długi okres inkubacji, osoba zakażona może nieświadomie rozprzestrzeniać wirusa przez wiele tygodni, zanim sama poczuje się źle. To sprawia, że szybka reakcja uczelni i zaostrzenie procedur są absolutnie niezbędne do opanowania sytuacji.
Objawy WZW A, których nie wolno ignorować
Uczelnia, w porozumieniu ze służbami sanitarnymi, opublikowała listę objawów, które powinny natychmiast wzbudzić czujność studentów i pracowników. Choć przebieg choroby bywa różny – u małych dzieci często bezobjawowy, u dorosłych zwykle ostrzejszy – istnieją konkretne sygnały alarmowe, które wymagają konsultacji lekarskiej i bezwzględnej izolacji.
Do najczęstszych objawów zakażenia HAV należą:
- Przewlekłe osłabienie i zmęczenie, które nie ustępuje po odpoczynku.
- Wysoka gorączka, często mylona z grypą lub przeziębieniem.
- Dolegliwości gastryczne: silne nudności, wymioty, ból w prawym nadbrzuszu oraz zgaga.
- Widoczne zmiany fizjologiczne, które są najbardziej charakterystyczne dla żółtaczki: ciemne zabarwienie moczu (przypominające mocną herbatę) oraz odbarwiony, jasny stolec.
- Zażółcenie skóry i białek oczu – ten objaw pojawia się zazwyczaj w późniejszej fazie choroby, gdy wirus już zaatakował wątrobę.
W przypadku wystąpienia tych objawów, nie należy zwlekać z kontaktem z lekarzem Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ). Szybka diagnoza i izolacja są kluczowe dla ochrony zdrowia własnego i otoczenia. Warto pamiętać, że nieleczone WZW A, choć zwykle ustępuje samoistnie, może prowadzić do poważnych komplikacji, zwłaszcza u osób z innymi chorobami wątroby.
Wzmożone procedury bezpieczeństwa w kampusie UW
Administracja Uniwersytetu Warszawskiego podjęła natychmiastowe i kompleksowe działania profilaktyczne, mające na celu zminimalizowanie ryzyka dalszego rozprzestrzeniania się wirusa. Kroki te zostały wdrożone we współpracy z inspektorami BHP i dotyczą wszystkich budynków i przestrzeni wspólnych na terenie kampusu.
Wprowadzono wzmożony nadzór sanitarny, koncentrujący się na obszarach o najwyższym ryzyku zakażenia. Oznacza to, że służby porządkowe prowadzą obecnie wielokrotną i rygorystyczną dezynfekcję. Szczególną uwagę poświęca się powierzchniom dotykowym, takim jak klamki, poręcze na schodach, włączniki światła oraz wszelkie urządzenia w pomieszczeniach socjalnych i toaletach. Jest to bezpośrednia reakcja na fekalno-oralną drogę transmisji wirusa.
Ponadto, uczelnia zadbała o stałe i wystarczające zapasy środków higienicznych. We wszystkich toaletach i pomieszczeniach ogólnodostępnych musi być zapewniony dostęp do mydła, ręczników papierowych oraz płynów odkażających na bazie alkoholu. Choć wzmożone procedury dezynfekcyjne są kluczowe, ich skuteczność zależy od odpowiedzialności każdego członka społeczności akademickiej, który musi aktywnie korzystać z dostępnych środków ochronnych.
Praktyczne kroki: Jak chronić siebie i minimalizować ryzyko?
Sytuacja na UW jest jasnym przypomnieniem o znaczeniu higieny osobistej w prewencji chorób zakaźnych. Eksperci ds. zdrowia publicznego wskazują, że istnieją konkretne, proste do wdrożenia kroki, które drastycznie zmniejszają ryzyko zakażenia WZW A.
Lista kluczowych działań profilaktycznych:
- Rygorystyczne mycie rąk: To najskuteczniejsza i najważniejsza metoda. Mycie powinno trwać minimum 20–30 sekund. Należy to robić bezwzględnie po każdej wizycie w toalecie, po kontakcie z powierzchniami wspólnymi oraz zawsze przed jedzeniem, piciem czy paleniem.
- Unikanie dzielenia się naczyniami: W miarę możliwości należy unikać korzystania z tych samych kubków, sztućców, butelek czy talerzy co inne osoby, chyba że zostały one wcześniej wyparzone lub dokładnie umyte.
- Ograniczenie kontaktu twarzy z dłońmi: Należy unikać dotykania ust, nosa i oczu nieumytymi rękami.
- Izolacja w przypadku objawów: Jeśli pojawią się jakiekolwiek symptomy sugerujące WZW A (osłabienie, gorączka, nudności), należy natychmiast zrezygnować z uczestnictwa w zajęciach lub pracy. Konieczny jest kontakt z lekarzem POZ i powiadomienie uczelni o nieobecności.
- Rozważenie szczepienia: Szczepionka przeciwko WZW A jest najpewniejszą formą długoterminowej profilaktyki. Warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli planuje się podróże zagraniczne lub przebywa w środowisku podwyższonego ryzyka.
Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest uleczalne, ale jego skutki mogą być uciążliwe i długotrwałe. Działania Uniwersytetu Warszawskiego stanowią wzór odpowiedzialności instytucjonalnej. Teraz odpowiedzialność spoczywa na każdym członku społeczności, aby te środki profilaktyczne stały się codzienną rutyną, minimalizując ryzyko epidemii w środowisku akademickim.

