Polska znalazła się w kleszczach ekstremalnych warunków pogodowych, które podzieliły kraj na strefę mrozu i strefę porywistego wiatru. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) podniósł stopnie zagrożenia, wydając ostrzeżenia dla blisko połowy terytorium. Alerty te, w zależności od regionu, obowiązują aż do czwartku, przynosząc ze sobą temperatury spadające do -20°C na wschodzie oraz niebezpieczne porywy wiatru osiągające 85 km/h na południu.
Sytuacja wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ połączenie niskich temperatur z odczuwalnym wiatrem znacząco zwiększa ryzyko wychłodzenia organizmu, a silne podmuchy na południu stwarzają zagrożenie dla infrastruktury i komunikacji. IMGW apeluje do mieszkańców objętych ostrzeżeniami o śledzenie komunikatów i odpowiednie zabezpieczenie mienia oraz unikanie długotrwałego przebywania na zewnątrz.
Dwubiegunowy atak zimy: Gdzie uderzy -20 stopni?
Wschodnia i północna część kraju, a także centralne regiony, muszą przygotować się na uderzenie siarczystego mrozu. IMGW wydało żółte alerty (pierwszego stopnia) dla łącznie dziesięciu województw, w których temperatura w nocy może spaść do wartości ekstremalnych. Jest to sytuacja, w której konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań prewencyjnych, zarówno w zakresie ochrony zdrowia, jak i zabezpieczenia instalacji wodnych i grzewczych.
Najtrudniejsza sytuacja panuje na krańcach wschodnich, gdzie prognozowane temperatury nocne wynoszą od -15°C do -18°C. Lokalnie, zwłaszcza przy rozpogodzeniach, termometry mogą wskazać nawet -20°C. W pozostałych regionach objętych alertem mrozowym – w tym w części województw mazowieckiego, małopolskiego i łódzkiego – minimalna temperatura ma się wahać między -13°C a -16°C, z możliwością spadku do -18°C.
W ciągu dnia mróz nie odpuści. Maksymalne temperatury w tych rejonach osiągną zaledwie od -8°C do -4°C. Odczucie zimna jest potęgowane przez słaby, ale stały wiatr, wiejący z prędkością 5-15 km/h. Ostrzeżenia przed mrozem pozostają w mocy aż do godziny 10:00 w czwartek.
Żółte alerty obejmują w całości województwa: podlaskie, lubelskie, warmińsko-mazurskie, mazowieckie, świętokrzyskie, podkarpackie i małopolskie, a także wybrane powiaty w województwach pomorskim, kujawsko-pomorskim oraz łódzkim. Mieszkańcy tych rejonów powinni zwrócić szczególną uwagę na osoby starsze i bezdomne, dla których takie warunki stanowią bezpośrednie zagrożenie życia.
Porywy wiatru do 85 km/h. Krytyczna sytuacja na Dolnym Śląsku
Podczas gdy wschód walczy z mrozem, południe zmaga się z potężnym wiatrem. IMGW wydało ostrzeżenia drugiego stopnia (pomarańczowe) dla części województwa dolnośląskiego, gdzie porywy wiatru z południa mogą osiągać aż 85 km/h. Najbardziej zagrożone są powiaty: kamiennogórski, wałbrzyski, miasto Wałbrzych oraz powiat kłodzki.
Sytuacja w powiecie kłodzkim jest szczególnie krytyczna. Średnia prędkość wiatru w tym rejonie wynosi od 40 do 50 km/h, a lokalne uderzenia mogą osiągać nawet 55 km/h. Tak silny wiatr niesie ze sobą ryzyko poważnych utrudnień komunikacyjnych, łamania gałęzi i drzew, a także uszkodzeń dachów i linii energetycznych. W związku z tym służby apelują o unikanie podróży w górskie rejony i zabezpieczenie wszelkich przedmiotów ruchomych na balkonach i podwórkach.
Alerty dotyczące silnego wiatru są jednak krótsze niż te mrozowe. Zagrożenie dla tych rejonów wygasa w środę, o godzinie 13:00. Mimo to, w ciągu najbliższych kilkunastu godzin mieszkańcy Dolnego Śląska muszą zachować najwyższą ostrożność i być gotowi na ewentualne przerwy w dostawie prądu.
Jak zminimalizować ryzyko? Praktyczne kroki i terminy
W obliczu pogodowego chaosu kluczowe jest świadome zarządzanie ryzykiem, zgodnie z zaleceniami służb. IMGW jasno określiło terminy obowiązywania poszczególnych alertów, co pozwala na precyzyjne zaplanowanie działań ochronnych. W przypadku mrozu, który utrzyma się do czwartku, najważniejsze jest zapewnienie odpowiedniej termoizolacji.
Praktyczne wskazówki dla mieszkańców objętych alertami:
- Mróz (do czwartku 10:00): Zabezpiecz liczniki wody i niezamieszkałe pomieszczenia. Upewnij się, że ogrzewanie działa sprawnie. Ubieraj się warstwowo, a jeśli musisz przebywać na zewnątrz, zakrywaj głowę, ręce i stopy. Unikaj alkoholu, który daje złudne poczucie ciepła.
- Silny Wiatr (do środy 13:00): Zaparkuj samochód z dala od drzew i starych budynków. Usuń z balkonów i parapetów doniczki, meble ogrodowe i inne przedmioty, które mogłyby zostać porwane przez wiatr. Jeśli przebywasz w górach, bezwzględnie zrezygnuj z wycieczek.
- Komunikacja: Zarówno intensywny mróz, jak i silny wiatr mogą powodować opóźnienia w transporcie kolejowym i drogowym. Sprawdź aktualne komunikaty przewoźników przed wyruszeniem w drogę.
Warto pamiętać, że podane przez IMGW temperatury to wartości mierzone na wysokości 2 metrów nad gruntem. Przy gruncie i w miejscach osłoniętych mróz może być jeszcze silniejszy, co wymaga szczególnej uwagi w przypadku zwierząt domowych i inwentarza. Pełna lista powiatów objętych mrozem dostępna jest na stronach IMGW, jednak kluczowe jest, aby mieszkańcy Pomorza, Kujaw i Łódzkiego, których alerty dotyczą tylko częściowo, sprawdzili dokładne mapy zagrożeń.