Polskie szkoły wchodzą w nową erę cyfrowej gotowości. Ponad 14 tysięcy placówek, od małych wiejskich szkół podstawowych po duże licea, otrzymało profesjonalne zestawy do prowadzenia lekcji online. Inwestycja o wartości 122 milionów złotych, finansowana z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), ma jeden kluczowy cel: zagwarantować, że w przypadku kryzysu, nauka zdalna ruszy sprawnie i bez opóźnień. Koniec z improwizacją znaną z marca 2020 roku. Prawo jest teraz nieubłagane: placówki muszą być gotowe na uruchomienie trybu online w ciągu 48 godzin od zawieszenia zajęć stacjonarnych.
Ta systemowa zmiana oznacza konkretne obowiązki nie tylko dla dyrektorów i nauczycieli, ale także dla rodziców i uczniów. Jeśli temperatura w klasach spadnie poniżej 18 stopni Celsjusza lub pojawi się zagrożenie epidemiczne, tradycyjne lekcje mogą zostać zawieszone. Od trzeciego dnia obowiązuje tryb zdalny, a jakość nauczania ma być nieporównywalnie wyższa niż dotychczas. Wyjaśniamy, co dokładnie trafiło do szkół i dlaczego pilna gotowość na tryb online staje się nową normą w polskiej edukacji.
Koniec z prowizorką: 122 mln zł na profesjonalny sprzęt dla nauczycieli
Centralnym elementem tej cyfrowej rewolucji jest dostarczenie 100 tysięcy kompletnych zestawów do prowadzenia lekcji online. Za koordynację dostaw odpowiada Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK), która rozstrzygnęła przetarg we wrześniu 2025 roku. Sprzęt trafia do szkół w całym kraju, a cały proces ma zakończyć się w roku szkolnym 2025/2026.
To nie są zwykłe kamery internetowe. Każdy zestaw, wart średnio ponad tysiąc złotych, składa się z kilku zaawansowanych elementów, które mają symulować warunki klasowe w sieci. Kluczowe komponenty to:
- Kamera na wysokim statywie: Zapewnia elastyczność w prezentowaniu materiału, np. podczas eksperymentów chemicznych czy prezentacji na tablicy.
- Mikrofon ze stacją audio: Niezwykle istotny element, który zbiera dźwięk z całej sali. Jest to niezbędne w przypadku lekcji hybrydowych, gdy część uczniów jest w klasie, a część łączy się z domu.
- Tablet graficzny: Prawdziwy przełom w zdalnym nauczaniu przedmiotów ścisłych. Nauczyciele mogą teraz pisać równania, rysować skomplikowane schematy i zaznaczać fragmenty tekstu w czasie rzeczywistym, tak jak przy zwykłej tablicy.
- Słuchawki z mikrofonem i HUB USB: Uzupełniające elementy gwarantujące komfort pracy.
Dzięki tej inwestycji, finansowanej ze środków KPO, standard technologiczny nauczania zdalnego ma zostać ujednolicony. Wcześniej na profesjonalny sprzęt do streamingu stać było głównie placówki w dużych aglomeracjach. Teraz, jak pokazuje przykład Gminy Olsztyn koło Częstochowy, która otrzymała 35 zestawów dla 4 szkół, wyrównywanie szans edukacyjnych staje się faktem. Jakość lekcji online nie będzie już zależała od zamożności gminy.
Kiedy i dlaczego szkoła musi przejść na tryb online? Przepisy Art. 125a
Kwestie zawieszenia zajęć stacjonarnych nie są już kwestią dobrej woli dyrektora, lecz ściśle określonym obowiązkiem prawnym. Reguluje to Artykuł 125a ustawy Prawo oświatowe. Zawieszenie zajęć stacjonarnych następuje w kilku konkretnych, nadzwyczajnych przypadkach:
- Gdy temperatura w pomieszczeniach spada poniżej 18°C i zagraża zdrowiu uczniów.
- Wystąpienie zagrożenia epidemiologicznego (np. grypa, COVID-19).
- Nadzwyczajne zdarzenia zagrażające bezpieczeństwu (np. klęski żywiołowe, awarie).
Najważniejsza zmiana dotyczy czasu reakcji. Jeśli zawieszenie zajęć trwa dłużej niż 2 dni, od trzeciego dnia szkoła ma prawny obowiązek prowadzenia zajęć zdalnych. Dyrektor musi niezwłocznie powiadomić organ prowadzący i kuratorium, a następnie uruchomić procedury online. To właśnie dlatego dostawy sprzętu i szkolenia nauczycieli są tak pilne.
Bez profesjonalnego sprzętu, ten obowiązek oznaczałby powrót do chaosu z początku pandemii – nauczyciele przed własnymi, często przestarzałymi laptopami, problemy z transmisją obrazu i dźwięku, a w efekcie spadek efektywności nauczania. Dzięki inwestycji KPO, placówki mają narzędzia, by w pełni legalnie i merytorycznie wywiązać się z tego wymogu. Statuty szkół muszą teraz precyzyjnie określać organizację trybu zdalnego: jakie platformy będą używane, jak potwierdza się obecność i w jaki sposób przekazywane są materiały.
Sprzęt za 1,7 mld zł dla uczniów. Czy laptopy trafią do Twojego domu?
Równolegle do wyposażania nauczycieli, trwa największy w historii program wsparcia sprzętowego dla uczniów. Całkowita wartość tej części inwestycji to 1,7 miliarda złotych. W ramach programu do szkół trafi łącznie 735 tysięcy urządzeń, rozdzielonych na trzy kategorie:
- 404 250 laptopów.
- 110 250 chromebooków.
- 220 500 tabletów.
Choć skala jest imponująca, rodzice muszą pamiętać o kluczowej zasadzie: sprzęt ten nie przechodzi na własność uczniów. Urządzenia pozostają własnością szkoły i mają służyć do wspierania procesu dydaktycznego. Mogą być użyczane uczniom w sytuacjach szczególnych – na przykład, gdy uczeń nie ma w domu odpowiedniego urządzenia, by uczestniczyć w obowiązkowej nauce zdalnej.
Wartość wszystkich inwestycji z KPO w cyfryzację polskiej edukacji przekracza łącznie 5 miliardów złotych. Obejmuje to również budowę 16 tysięcy nowoczesnych pracowni sztucznej inteligencji i STEM za 2,4 mld zł. To kompleksowe podejście ma zapewnić, że polska szkoła będzie gotowa na wyzwania przyszłości, niezależnie od tego, czy zajęcia odbywają się stacjonarnie, czy online.
Co to oznacza dla rodziców? Czas na testy łącza i procedur
W obliczu nowych regulacji i sprzętowego wsparcia, ciężar przygotowań częściowo spoczywa także na rodzinach. Skoro szkoła musi uruchomić naukę zdalną w ciągu 48 godzin, rodzice powinni z wyprzedzeniem zadbać o stabilność domowego łącza internetowego oraz odpowiednie urządzenia dla dziecka.
Udział w lekcjach zdalnych za pomocą telefonu komórkowego jest możliwy, ale znacząco utrudnia pełnoprawny udział w zajęciach, zwłaszcza tych wymagających pracy na tablecie graficznym nauczyciela czy otwierania wielu okien. Laptop lub tablet działają najlepiej. Jeśli rodzina nie dysponuje takim sprzętem, to jest najlepszy moment, by skontaktować się ze szkołą i upewnić się, kiedy i na jakich zasadach może nastąpić użyczenie sprzętu z puli 735 tysięcy urządzeń.
Najważniejsza rada płynąca od ekspertów Ministerstwa Cyfryzacji to: nie czekaj na kryzys. Zapytaj w placówce, czy otrzymała już zestawy z programu i kiedy planuje przeprowadzenie próbnych lekcji zdalnych. Testowanie systemu przed faktycznym zawieszeniem zajęć pozwala wychwycić i rozwiązać typowe problemy, takie jak: słabe pokrycie WiFi, problemy z logowaniem do platformy edukacyjnej, czy niedziałające mikrofony uczniów. Lepsza jakość techniczna nauki zdalnej to bezpośrednia korzyść dla wyników edukacyjnych Twojego dziecka.
Polska edukacja, po raz pierwszy w historii, jest systemowo przygotowana na przejście w tryb online. Dzięki inwestycjom rzędu 5 mld zł, nauczyciele przechodzą szkolenia, sprzęt jest na miejscu, a procedury są jasno określone w statutach placówek. Jeżeli mróz, awaria czy epidemia wymusi zawieszenie zajęć, system powinien zadziałać sprawniej niż kiedykolwiek wcześniej, gwarantując ciągłość nauczania już od trzeciego dnia kryzysu.