Od 1 stycznia 2026 roku weszła w życie kluczowa zmiana, która otwiera drzwi do dodatkowego wsparcia finansowego dla tysięcy osób z niepełnosprawnościami w Polsce. Obniżenie progu punktowego w skali potrzeby wsparcia z 78 do 70 punktów oznacza, że nowa, szeroka grupa obywateli może ubiegać się o świadczenie wspierające, którego wysokość waha się od 752 zł do nawet 4134 zł miesięcznie.
Choć zmiana jest rewolucyjna i ma ogromne znaczenie społeczne, beneficjenci muszą zachować szczególną ostrożność. W nowym systemie, ustanowionym przez Wojewódzkie Zespoły do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON), różnica między 69 a 70 punktami jest zero-jedynkowa. Jeden brakujący punkt to całkowita odmowa świadczenia, co w skali roku oznacza utratę kilkunastu, a w skrajnych przypadkach nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Wprowadzana reforma koncentruje się nie na diagnozie medycznej, ale na realnym poziomie ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu. Zrozumienie nowych zasad i precyzyjne wypełnienie dokumentacji jest teraz kluczem do uzyskania wsparcia, które przysługuje bez względu na dochód czy aktywność zawodową.
Rewolucja w systemie wsparcia. Kogo obejmuje zmiana od 2026 roku
Świadczenie wspierające było wprowadzane etapami, aby system mógł płynnie obsłużyć rosnącą liczbę wniosków. W 2024 roku beneficjentami mogły zostać jedynie osoby z najwyższą punktacją (87 do 100 punktów). W 2025 roku próg obniżono do 78 punktów. Kluczowy moment nastąpił 1 stycznia 2026 roku, kiedy to prawo do świadczenia wspierającego nabyły osoby, które w decyzji WZON uzyskały minimum 70 punktów.
Zmiana ta ma na celu objęcie systemową pomocą osób, które dotychczas, mimo znacznych trudności w codziennym życiu, pozostawały poza głównym nurtem wsparcia finansowego. Jak podają dane, do końca listopada 2025 roku ZUS wypłacił świadczenia wspierające na kwotę bliską 7,7 mld zł. Obniżenie progu do 70 punktów znacząco zwiększy liczbę uprawnionych.
Aby ubiegać się o świadczenie, należy spełnić trzy podstawowe warunki:
- Ukończenie 18. roku życia.
- Mieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
- Posiadanie ważnego orzeczenia o niepełnosprawności oraz decyzji WZON ustalającej poziom potrzeby wsparcia na poziomie co najmniej 70 punktów.
Warto podkreślić, że świadczenie wspierające jest niezależne od innych form pomocy. Nie jest wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatków mieszkaniowych czy pomocy społecznej, a także nie koliduje z rentą socjalną czy świadczeniem uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Jak waloryzacja renty wpływa na wysokość świadczenia. Konkretne kwoty
Wysokość świadczenia wspierającego jest ściśle powiązana z wysokością renty socjalnej, która podlega corocznej waloryzacji. Świadczenie stanowi określony procent renty socjalnej i wynosi od 40% do 220% jej wartości, w zależności od poziomu potrzeby wsparcia ustalonego przez WZON.
Obecnie, przed marcową waloryzacją 2026 roku, kwoty te wahają się w granicach od 752 zł do 4134 zł miesięcznie. Jednakże, zgodnie z prognozami, od marca 2026 roku renta socjalna ma zostać zrównana z najniższą emeryturą. Oczekiwana kwota renty socjalnej ma wynieść około 1970 zł brutto. Oznacza to, że wraz ze wzrostem renty, wzrośnie również wysokość wszystkich wypłacanych świadczeń wspierających.
Im wyższy poziom punktów (bliżej 100), tym wyższy procent renty socjalnej otrzymuje beneficjent. Osoby, które uzyskały minimalny próg 70 punktów, otrzymają najniższą stawkę, jednak nawet ta kwota stanowi istotne wsparcie dla budżetu domowego. Co ważne, świadczenie jest nieopodatkowane i wypłacane wyłącznie na konto bankowe.
Punkt krytyczny: Dlaczego 70 punktów to granica tysięcy złotych
Dla wielu osób ubiegających się o wsparcie, próg 70 punktów stanowi największe wyzwanie. Nowy system oceny jest bowiem rewolucyjny i wymaga zmiany podejścia do dokumentacji. WZON nie ocenia stopnia niepełnosprawności na podstawie wyników badań laboratoryjnych czy historii choroby, lecz mierzy realne ograniczenia w wykonywaniu codziennych czynności. Ta ocena jest zawarta w dokumencie zwanym Profilem Potrzeb Wsparcia.
Największym błędem jest skupianie się wyłącznie na dokumentacji medycznej. Aby przekroczyć próg 70 punktów i uzyskać świadczenie, należy precyzyjnie opisać ograniczenia w kluczowych obszarach funkcjonowania, które są wysoko punktowane. Należą do nich:
- Zdolność do zmiany pozycji i poruszania się: Ocena dotyczy nie tylko chodzenia, ale także samodzielnego przemieszczania się (np. z łóżka na wózek, pokonywanie stopni).
- Radzenie sobie z czynnościami samoobsługowymi: Takimi jak ubieranie się, higiena osobista czy jedzenie.
- Podejmowanie decyzji i kontrola zachowania: Krytyczne dla osób z niepełnosprawnością intelektualną lub chorobami psychicznymi, które mają trudności z zarządzaniem budżetem czy planowaniem dnia.
- Prowadzenie rozmowy: Obejmuje nie tylko zdolność mówienia, ale umiejętność wymiany informacji, np. potrzeba pomocy w zrozumieniu instrukcji lekarskich.
W przypadku wyniku na granicy progu, np. 69 punktów, należy rozważyć odwołanie. Skuteczność odwołania rośnie, gdy dokumentacja jest uzupełniona o szczegółowy, rzetelny opis stałych i powtarzalnych ograniczeń w codzienności, a nie tylko o nowe zaświadczenia lekarskie.
Kluczowe kroki i terminy. Jak złożyć wniosek do ZUS i nie stracić pieniędzy
Proces ubiegania się o świadczenie wspierające składa się z dwóch kluczowych etapów, których kolejność i terminy są absolutnie krytyczne dla otrzymania pieniędzy na czas.
Etap 1: Decyzja o poziomie potrzeby wsparcia (WZON)
Pierwszym krokiem jest złożenie wniosku do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. To WZON dokonuje oceny punktowej na podstawie Profilu Potrzeb Wsparcia.
Etap 2: Wniosek do ZUS o wypłatę świadczenia
Dopiero po uzyskaniu prawomocnej decyzji WZON z wynikiem co najmniej 70 punktów, można złożyć wniosek o świadczenie wspierające do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS).
Uwaga na terminy: Jeśli wniosek do ZUS zostanie złożony w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji WZON, prawo do świadczenia zostanie ustalone od miesiąca złożenia wniosku do WZON. W przeciwnym razie, świadczenie będzie przysługiwać dopiero od miesiąca złożenia wniosku do ZUS. Niedotrzymanie tego terminu może oznaczać utratę kilku miesięcy wsparcia.
Ponieważ próg 70 punktów obowiązuje od 1 stycznia 2026 roku, osoby uprawnione, które już posiadają decyzję WZON lub złożyły wniosek o jej wydanie, powinny jak najszybciej złożyć wniosek do ZUS. Eksperci ZUS ostrzegają, że złożenie wniosku dopiero w lutym 2026 roku oznacza utratę środków za styczeń. Wnioski można składać elektronicznie za pośrednictwem platformy PUE ZUS, portalu Emp@tia lub bankowości elektronicznej.
Najczęstsze błędy opóźniające wypłatę:
- Składanie wniosku do ZUS bez decyzji WZON lub z decyzją nieprawomocną.
- Mylenie orzeczenia o niepełnosprawności ze świadczeniem wspierającym.
- Brak aktualnych danych kontaktowych lub błędny numer konta bankowego.
ZUS nie wydaje decyzji w przypadku przyznania świadczenia – jedynie udostępnia informację na profilu w systemie teleinformatycznym. Decyzje wydawane są tylko w przypadku odmowy, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia.