Wystawianie rowerów, wózków dziecięcych czy starych mebli na części wspólne budynków wielorodzinnych przestaje być jedynie zarzewiem sąsiedzkich konfliktów. W 2025 roku zjawisko to staje się kosztownym wykroczeniem, które coraz częściej kończy się interwencją służb. Straż Pożarna oraz Policja zaostrzają kontrole drożności dróg ewakuacyjnych, nakładając surowe kary finansowe na osoby, które traktują klatki schodowe jak prywatne magazyny. Choć dla wielu lokatorów korytarz wydaje się naturalnym przedłużeniem ciasnego mieszkania, w świetle obowiązujących przepisów przeciwpożarowych jest to działanie sprowadzające realne niebezpieczeństwo na wszystkich mieszkańców bloku.
Problem narasta wraz z rosnącymi cenami najmu i niewielkimi metrażami nowoczesnych lokali, co skłania wielu Polaków do szukania dodatkowej przestrzeni poza progiem własnego „M”. Na korytarzach masowo pojawiają się hulajnogi elektryczne, szafki na buty, a nawet gabaryty czekające miesiącami na wywiezienie. To, co dla właściciela jest kwestią wygody, dla służb ratunkowych stanowi barierę, która w warunkach silnego zadymienia może okazać się śmiertelną pułapką. Eksperci ds. bezpieczeństwa ostrzegają, że w sytuacjach kryzysowych każda sekunda jest na wagę złota, a zablokowana droga ucieczki drastycznie obniża szanse na skuteczną ewakuację.
Podstawa prawna i definicja drogi ewakuacyjnej
Zasady dotyczące utrzymania porządku na klatkach schodowych nie są jedynie wewnętrznym wymysłem spółdzielni, lecz wynikają bezpośrednio z przepisów krajowych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, korytarze pełnią funkcję dróg ewakuacyjnych. Przechowywanie na nich jakichkolwiek przedmiotów jest zabronione z dwóch kluczowych powodów, o których lokatorzy często zapominają.
Po pierwsze, elementy gumowe, plastikowe oraz tekstylne, z których wykonane są opony rowerów czy obicia wózków, są traktowane jako materiały palne o wysokim obciążeniu ogniowym. W przypadku zaprószenia ognia, przedmioty te nie tylko podsycają pożar, ale emitują gęsty, toksyczny dym. Po drugie, każdy przedmiot pozostawiony na drodze komunikacyjnej – nawet niewielka doniczka czy szafka na buty – może drastycznie utrudnić akcję ratowniczą, uniemożliwiając sprawne wyniesienie poszkodowanych na noszach lub szybkie rozwinięcie linii gaśniczych przez strażaków.
Tragiczne skutki „magazynowania” na korytarzach
O tym, jak tragiczne w skutkach może być ignorowanie przepisów przeciwpożarowych, wielokrotnie przekonali się mieszkańcy polskich miast. Głośnym echem odbił się przypadek z Legionowa, gdzie w jednym z bloków wybuchł pożar mebli wystawionych na klatkę schodową przez jednego z lokatorów. Ogień i gęsty dym błyskawicznie odcięły drogę ucieczki osobom z wyższych pięter, zmuszając je do oczekiwania na pomoc na balkonach w skrajnie niebezpiecznych warunkach.
Służby ratunkowe podkreślają, że klatka schodowa w sytuacjach kryzysowych musi być całkowicie pusta. Przedmioty pozostawione w przejściu w warunkach zerowej widoczności stają się niewidocznymi przeszkodami, o które potykają się uciekający ludzie oraz ratownicy. W 2025 roku, w obliczu coraz gęstszej zabudowy i rosnącej liczby urządzeń z bateriami litowo-jonowymi (jak hulajnogi), ryzyko pożaru w częściach wspólnych staje się statystycznie wyższe, co wymusza na zarządcach nieruchomości bardziej restrykcyjne podejście do kontroli.
Mandaty idą w tysiące złotych. Jakie kary grożą lokatorom?
Służby dysponują obecnie szerokim wachlarzem narzędzi dyscyplinujących osoby ignorujące bezpieczeństwo pożarowe. Kary nie kończą się już tylko na upomnieniu od dozorcy. Obecnie lokatorzy muszą liczyć się z następującymi konsekwencjami:
- Mandaty od Państwowej Straży Pożarnej: Funkcjonariusze podczas kontroli mogą nałożyć grzywnę w wysokości do 5000 zł, jeśli stwierdzą uporczywe blokowanie dróg ewakuacyjnych lub składowanie materiałów łatwopalnych.
- Sankcje z Kodeksu Wykroczeń: Artykuł 82 § 1 pkt 7 przewiduje karę aresztu, grzywny albo nagany za składowanie materiałów palnych w sposób zmniejszający wymaganą szerokość przejścia.
- Działania zarządcy i spółdzielni: Wspólnoty coraz częściej wprowadzają do regulaminów zapisy o przymusowym usunięciu mienia na koszt właściciela. Jeśli rower lub szafka nie znikną po wezwaniu, zostaną wywiezione do magazynu zewnętrznego, a lokator zostanie obciążony kosztami transportu i utylizacji.
Warto zaznaczyć, że w przypadku, gdy pozostawione przedmioty przyczynią się do powstania pożaru lub utrudnią ratowanie życia, właściciel mienia może ponieść odpowiedzialność karną, a ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania za zniszczone mieszkanie, argumentując to rażącym niedbalstwem.
Jak legalnie przechowywać sprzęt w bloku?
Eksperci z Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej przypominają: korytarz nie jest częścią składową mieszkania, lecz wspólną infrastrukturą bezpieczeństwa, która musi pozostać drożna przez 24 godziny na dobę. Aby uniknąć kar i nie narażać sąsiadów, warto podjąć konkretne kroki organizacyjne.
Jeśli Twoje mieszkanie jest zbyt małe, pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie dostępności części wspólnych przeznaczonych do przechowywania, takich jak wózkownie, rowerownie czy piwnice. Wiele nowoczesnych osiedli oferuje również możliwość wynajęcia boksów lokatorskich lub komórek lokatorskich. W przypadku starych mebli, jedynym legalnym rozwiązaniem jest ich niezwłoczna utylizacja lub wystawienie w miejscu wyznaczonym przez administrację wyłącznie w dniu odbioru odpadów wielkogabarytowych.
Checklista dla mieszkańca: Jak uniknąć mandatu i zadbać o bezpieczeństwo?
Jeśli obecnie przechowujesz jakiekolwiek przedmioty na klatce schodowej lub korytarzu, wykonaj poniższe kroki, aby uniknąć wysokiej grzywny i poprawić bezpieczeństwo swoje oraz sąsiadów:
- Opróżnij drogę ewakuacyjną: Niezwłocznie zabierz do mieszkania lub komórki lokatorskiej rowery, wózki dziecięce i szafki. Nawet jeśli wydaje Ci się, że przejście jest szerokie, obecność materiałów palnych jest niedozwolona.
- Zutylizuj stare meble: Nie wystawiaj gabarytów na korytarz „na chwilę”. Skorzystaj z harmonogramu odbioru odpadów wielkogabarytowych w Twojej gminie lub zawieź je do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK).
- Sprawdź regulamin budynku: Upewnij się, czy Twoja spółdzielnia nie wyznaczyła specjalnych stref lub nie oferuje ogólnodostępnej rowerowni.
- Zgłoś realne zagrożenie: Jeśli sąsiedzi uporczywie blokują przejście przedmiotami o dużych gabarytach, w pierwszej kolejności zawiadom administrację. W przypadku braku reakcji, masz prawo wezwać Straż Pożarną do przeprowadzenia kontroli drożności dróg ewakuacyjnych.
Pamiętaj, że drożna klatka schodowa to nie kwestia estetyki, ale fundament bezpieczeństwa pożarowego. W 2025 roku, przy zaostrzonych kontrolach, przestrzeganie tych zasad jest najprostszym sposobem na uniknięcie dotkliwych kar finansowych, które mogą znacząco obciążyć domowy budżet.