Rok 2026 staje się momentem prawdy dla polskiej motoryzacji. Strefy Czystego Transportu (SCT) wchodzą w najbardziej restrykcyjną fazę, uderzając w posiadaczy aut, które jeszcze niedawno uznawano za stosunkowo młode i sprawne. Zmiany, które pierwotnie miały dotyczyć jedynie najstarszych, najbardziej emisyjnych pojazdów, teraz obejmują szeroką grupę użytkowników dróg, w tym mieszkańców płacących podatki w metropoliach.
Od 1 stycznia 2026 roku zasady poruszania się po największych polskich miastach uległy drastycznemu zaostrzeniu. W Warszawie ruszył drugi etap wdrażania SCT, natomiast w Krakowie strefa objęła niemal 60% całkowitego obszaru miasta. Kluczowym wskaźnikiem dla urzędników i systemów kontrolnych stał się wiek pojazdu oraz norma emisji spalin Euro. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy właścicieli aut z silnikami wysokoprężnymi, wobec których wymagania rosną najszybciej.
Warszawa i Kraków zaostrzają kurs. Co się zmienia w 2026 roku?
Obecnie, aby swobodnie poruszać się po strefach bez dodatkowych opłat, samochód z silnikiem Diesla musi mieć maksymalnie 11-12 lat, a auto benzynowe około 17 lat. Oznacza to, że popularne „rodzinne” diesle z roczników 2012–2013, które jeszcze niedawno dominowały na polskim rynku wtórnym, stają się w miastach pojazdami persona non grata. Dla wielu gospodarstw domowych oznacza to konieczność nagłej rewizji planów transportowych.
Warto zwrócić uwagę na różnice między miastami. Podczas gdy Warszawa skupia się na stopniowym wypieraniu starszych roczników z centrum, Kraków przyjął strategię obszarową, która docelowo ma objąć niemal całe miasto. Eksperci wskazują, że rok 2026 jest przełomowy, ponieważ kończą się okresy przejściowe dla wielu grup pojazdów, które do tej pory korzystały z różnego rodzaju wyłączeń.
Wymogi SCT w 2026 roku. Tabela dopuszczonych roczników
Poniższa tabela przedstawia minimalne wymagania dla samochodów osobowych (do 3,5 t) w dwóch kluczowych metropoliach, obowiązujące w 2026 roku. Dane te są kluczowe dla każdego, kto planuje zakup auta używanego lub codziennie dojeżdża do centrum.
| Rodzaj napędu | Wymagana norma Euro | Przybliżony rocznik (min.) | Status w 2026 r. |
|---|---|---|---|
| Benzyna / LPG | Euro 4 (WAW) / Euro 3 (KRK) | 2005 / 2000 r. | Wjazd dozwolony |
| Diesel (ON) | Euro 5 (WAW) / Euro 6 (KRK) | 2010 / 2014 r. | Ograniczenia zależne od miasta |
| Starsze Diesle | Euro 4 i niższe | Przed 2010 r. | ZAKAZ / OPŁATA |
*Uwaga: Mieszkańcy Warszawy płacący tam podatki mają czas na dostosowanie aut do końca 2027 r. W Krakowie zwolnienie dla „starych” mieszkańców jest bezterminowe tylko dla aut kupionych przed 26.06.2025 r.
Mieszkańcy pod lupą. Koniec taryfy ulgowej w metropoliach
Nowe przepisy w 2026 roku uderzają w grupę, która do tej pory mogła liczyć na pewne preferencje – zameldowanych mieszkańców. W stolicy osoby rozliczające podatki w Warszawie są chronione tylko do końca 2027 roku. Po tej dacie ich pojazdy będą musiały spełniać te same rygorystyczne normy, co auta osób przyjezdnych. To sygnał dla tysięcy warszawiaków, że czas na wymianę samochodu na nowszy model jest ograniczony.
Z kolei w Krakowie system kontroli jest jeszcze bardziej złożony. Aby zachować prawo do jazdy starszym autem, należy spełnić jednocześnie trzy warunki: być zameldowanym, płacić podatki w mieście oraz posiadać dany samochód przed czerwcem 2025 roku. Każdy zakup auta używanego dokonany po tej dacie musi już bezwzględnie spełniać surowe normy SCT, co de facto zamraża rynek starszych pojazdów wewnątrz aglomeracji.
Ominięcie zakazu? Tylko za gotówkę i pod okiem kamer
Dla osób, których pojazdy nie spełniają norm, a muszą wjechać do strefy, przygotowano system opłat. Nie jest to jednak rozwiązanie ekonomicznie uzasadnione przy regularnych wjazdach. W 2026 roku w Krakowie obowiązują stawki, które mają zniechęcać do korzystania z „nieekologicznych” samochodów:
- Opłata godzinowa: 2,50 zł za każdą rozpoczętą godzinę postoju.
- Opłata dzienna: 5 zł (w 2026 r.), przy czym zapowiedziano już wzrost do 15 zł w roku kolejnym.
- Abonament miesięczny: 100 zł, który w 2028 roku ma wzrosnąć do drastycznego poziomu 500 zł.
Warto podkreślić, że systemy kontroli w 2026 roku nie opierają się już na fizycznych patrolach straży miejskiej. Wykorzystywane są inteligentne kamery sczytujące tablice rejestracyjne. System automatycznie porównuje numer rejestracyjny z bazą CEPiK (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców). Jeśli auto nie spełnia normy i nie posiada wykupionego abonamentu, mandat w wysokości 500 zł może zostać wystawiony automatycznie i przesłany pocztą do właściciela pojazdu.
Ekonomiczne skutki SCT. Co to oznacza dla Twojego portfela?
Rewolucja w przepisach to nie tylko mandaty i opłaty, ale przede wszystkim zmiana wartości majątku Polaków. Eksperci rynku motoryzacyjnego wskazują na kilka kluczowych aspektów finansowych:
Po pierwsze, następuje gwałtowny spadek wartości starszych diesli. Jeśli posiadasz 15-letnie auto z silnikiem wysokoprężnym, jego wartość na rynku wtórnym w dużych miastach drastycznie spadnie. Potencjalni kupcy z Warszawy czy Krakowa znikają z rynku, a sprzedaż takiego pojazdu będzie możliwa głównie w mniejszych miejscowościach, co wymusza obniżenie ceny ofertowej.
Po drugie, pojawia się zjawisko przymusowej wymiany floty. Nawet jeśli samochód jest w doskonałym stanie technicznym i przechodzi badania na stacjach kontroli pojazdów, przepisy administracyjne zmuszają właściciela do zakupu nowszego modelu. W 2026 roku ceny aut używanych spełniających normę Euro 6 (diesle od 2014 r.) utrzymują się na wysokim poziomie właśnie ze względu na ogromny popyt generowany przez mieszkańców stref.
Podsumowanie: Jak przygotować się do zmian w 2026 roku?
Aby uniknąć wysokich kar i problemów z poruszaniem się po mieście, warto podjąć konkretne kroki sprawdzające:
- Sprawdź normę Euro: Informację tę znajdziesz w dowodzie rejestracyjnym lub w aplikacji mObywatel (usługa Historia Pojazdu).
- Weryfikuj datę pierwszej rejestracji: To ona często decyduje o przypisaniu do konkretnej normy, jeśli dane w dowodzie są niepełne.
- Rozważ zmianę napędu: Przy planowaniu zakupu auta w 2026 roku, silniki benzynowe z instalacją LPG są traktowane znacznie łagodniej niż jednostki wysokoprężne.
- Monitoruj terminy: Pamiętaj, że zwolnienia dla mieszkańców są czasowe. Planuj wymianę auta z wyprzedzeniem, zanim rynek zostanie nasycony starszymi modelami, których nikt nie będzie chciał kupić.
Wprowadzenie Stref Czystego Transportu to element szerszej polityki klimatycznej Unii Europejskiej, jednak ich praktyczna realizacja w 2026 roku staje się realnym wyzwaniem logistycznym i finansowym dla milionów Polaków. Kluczem do uniknięcia strat jest rzetelna informacja i odpowiednio wczesne dostosowanie się do nowych realiów prawnych.