Polska zmaga się z gwałtownym uderzeniem odwilży, która w lutym 2026 roku przybrała niszczycielską skalę. Nagły wzrost temperatury w połączeniu z intensywnymi opadami deszczu doprowadził do sytuacji, w której ziemia przestała przyjmować wodę. Efektem są liczne podtopienia, zalane drogi krajowe oraz tysiące interwencji służb ratunkowych, które pracują w trybie ciągłym. Najtrudniejsza sytuacja panuje w pasie północnym i zachodnim, gdzie poziom wód w mniejszych rzekach i ciekach wodnych przekroczył stany alarmowe w zaledwie kilka godzin.
Skala zjawiska jest bezprecedensowa – w samym województwie kujawsko-pomorskim dyżurni straży pożarnej odbierają nowe zgłoszenia średnio co 2-3 minuty. Mobilizacja służb objęła już 9000 funkcjonariuszy, w tym policjantów i strażaków, którzy monitorują najbardziej zagrożone odcinki wałów przeciwpowodziowych oraz zabezpieczają infrastrukturę drogową. Eksperci ds. zarządzania kryzysowego ostrzegają, że to nie koniec problemów, ponieważ nad Polskę nadciąga kolejny front atmosferyczny niosący ze sobą burze i opady krupy śnieżnej, co może dodatkowo pogorszyć i tak już krytyczną sytuację hydrologiczną.
Krytyczna sytuacja w regionach. Gdzie jest najgorzej?
Obecnie front walki z żywiołem koncentruje się w trzech województwach: kujawsko-pomorskim, zachodniopomorskim oraz na Mazowszu. W Kujawsko-Pomorskiem w ciągu zaledwie dwóch dób odnotowano ponad 410 interwencji. Woda sparaliżowała ruch na kluczowych trasach krajowych nr 25 i 91, wylewając się bezpośrednio na jezdnię. W wielu miejscach przejazd jest możliwy tylko dla pojazdów ciężarowych, a mniejsze samochody osobowe kierowane są na objazdy drogami lokalnymi, które również zaczynają nasiąkać wodą.
W województwie zachodniopomorskim strażacy interweniowali już ponad 400 razy. Najtrudniejsze warunki panują w okolicach Wałcza, Wolina oraz w miejscowościach Zagórze i Łubowo. Tamtejsze drogi dojazdowe w wielu miejscach zamieniły się w rwące potoki, odcinając mieszkańców od głównych arterii komunikacyjnych. Służby ratunkowe priorytetowo traktują zabezpieczanie budynków mieszkalnych, budując prowizoryczne wały z worków z piaskiem, jednak woda wdziera się już do piwnic, świetlic wiejskich i budynków gospodarczych.
Zalania nie ominęły również Mazowsza. W powiecie wyszkowskim odnotowano liczne przypadki wdarcia się wody do budynków inwentarskich, co zagraża nie tylko mieniu, ale i zwierzętom hodowlanym. Ziemia, która po mroźnej zimie jest nasycona wilgocią niczym gąbka, straciła zdolność retencyjną, co sprawia, że każda kolejna godzina opadów bezpośrednio przekłada się na wzrost poziomu wód powierzchniowych.
Alerty drugiego stopnia i prognozy na najbliższe godziny
Synoptycy nie mają dobrych wiadomości dla mieszkańców zagrożonych terenów. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał alerty drugiego stopnia przed gwałtowną odwilżą i topnieniem śniegu dla południowej części kraju oraz Śląska. Nad Polskę nadciągają burze, które lokalnie mogą być bardzo gwałtowne. Połączenie wysokiej temperatury, topniejącej pokrywy śnieżnej w górach oraz ulewnego deszczu tworzy mieszankę, która w 2026 roku staje się realnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa publicznego.
Sytuacja jest dynamiczna, a prognozowane opady krupy śnieżnej i deszczu na zachodzie kraju mogą doprowadzić do wtórnych zalań w miejscach, gdzie woda zaczęła już powoli opadać. MSWiA potwierdza, że wszystkie jednostki są w pełnej gotowości. Policja apeluje do kierowców o zachowanie szczególnej ostrożności, zwłaszcza na drogach wojewódzkich, takich jak trasa nr 265, gdzie wprowadzono ręczne kierowanie ruchem ze względu na zalane odcinki asfaltu.
Jak zabezpieczyć mienie i zadbać o bezpieczeństwo?
W obliczu tak gwałtownych zjawisk pogodowych, kluczowe jest podjęcie szybkich działań prewencyjnych przez mieszkańców terenów zagrożonych. Eksperci z Gminnych Zespołów Zarządzania Kryzysowego wskazują na kilka podstawowych kroków, które mogą zminimalizować straty materialne i zapewnić bezpieczeństwo domownikom:
- Monitoring odpływów: Należy sprawdzić drożność kratek ściekowych, rynien oraz rowów melioracyjnych wokół posesji. Zatory z liści czy resztek lodu są najczęstszą przyczyną lokalnych podtopień piwnic.
- Zabezpieczenie mienia: Najcenniejsze przedmioty, sprzęt elektroniczny oraz dokumenty powinny zostać przeniesione z piwnic i parterów na wyższe kondygnacje budynku.
- Bezpieczeństwo na drodze: Pod żadnym pozorem nie należy próbować przejeżdżać samochodem przez zalane odcinki dróg, jeśli lustro wody zakrywa asfalt. Nawet płytka, ale płynąca woda może unieruchomić silnik lub znieść pojazd do rowu.
- Łączność i informacje: Warto mieć naładowany telefon oraz powerbank. Należy na bieżąco śledzić komunikaty lokalnych władz oraz alerty RCB wysyłane na telefony komórkowe.
Obecna sytuacja hydrologiczna w Polsce wymaga od obywateli dużej czujności. Choć służby pracują z pełnym poświęceniem, liczba jednoczesnych zdarzeń sprawia, że czas oczekiwania na pomoc w mniej krytycznych przypadkach może się wydłużyć. Samodzielne przygotowanie posesji na nadejście fali kulminacyjnej na lokalnych potokach jest obecnie najlepszą strategią ochrony dobytku.
Podsumowanie i rekomendacje dla mieszkańców
Lutowa odwilż w 2026 roku pokazuje, jak gwałtowne mogą być zmiany pogodowe w naszym klimacie. Połączenie czynników hydrologicznych i meteorologicznych doprowadziło do paraliżu wielu regionów Polski. Dla mieszkańców najważniejszym wnioskiem z obecnej sytuacji powinna być stała gotowość na wystąpienie zjawisk ekstremalnych. Jeśli Twoja miejscowość znajduje się na mapie ostrzeżeń IMGW, nie czekaj na pierwsze oznaki wody w piwnicy – działaj prewencyjnie już teraz.
Służby zapowiadają, że wzmożony monitoring rzek i dróg potrwa co najmniej do końca tygodnia. Dopiero stabilizacja temperatury i ustanie opadów pozwolą na pełne oszacowanie strat, które już teraz liczone są w milionach złotych w samej infrastrukturze drogowej i komunalnej.