Nowe przepisy wchodzą w życie. Więzienie za brawurę na drodze
Polskie prawo drogowe przechodzi radykalną transformację. Już w najbliższy czwartek, 29 stycznia 2026 roku, w życie wchodzą rygorystyczne przepisy, które mają na celu ostateczne ukrócenie brawury i agresji na drogach. Nowelizacja Kodeksu karnego i Kodeksu wykroczeń wprowadza kary pozbawienia wolności za rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa, nawet jeśli nie doszło do wypadku. To fundamentalna zmiana, która przenosi odpowiedzialność karną z samego skutku na stopień stwarzanego zagrożenia.
Podpisana pod koniec grudnia 2025 roku ustawa, po upływie 30-dniowego vacatio legis, zaczyna obowiązywać z pełną mocą. Kierowcy muszą być świadomi, że dotychczasowe granice odpowiedzialności przesunęły się znacząco. Nowe regulacje uderzają nie tylko w sprawców wypadków, ale także w uczestników nielegalnych zlotów, wyścigów ulicznych oraz w osoby, które udostępniają pojazdy nietrzeźwym lub nieuprawnionym kierowcom. Poniżej omawiamy najważniejsze punkty, które zdefiniują bezpieczeństwo na polskich drogach w 2026 roku.
Więzienie za samą brawurę. Kiedy jazda staje się przestępstwem?
Najbardziej doniosłą zmianą, która wejdzie w życie 29 stycznia 2026 roku, jest wprowadzenie do Kodeksu karnego przepisu umożliwiającego karanie więzieniem kierowców za rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa, nawet jeśli nie doszło do kolizji lub wypadku.
Na czym dokładnie polega to nowe przestępstwo? Jeśli kierowca, prowadząc pojazd, drastycznie przekracza prędkość i łamie inne zasady ruchu drogowego, czym naraża inną osobę na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, popełnia przestępstwo zagrożone surową karą.
- Kara: Za taki czyn grozi pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
- Interpretacja: Przepis ten daje sądom i policji szerokie pole do oceny sytuacji. Oznacza to, że agresywna, brawurowa jazda w obszarze zabudowanym, która zmusza innych uczestników ruchu do gwałtownych manewrów, może skończyć się wyrokiem, nawet jeśli kierowca jest trzeźwy i nie spowodował żadnego fizycznego uszkodzenia mienia czy zdrowia. Celem jest prewencja i eliminacja tzw. „piratów drogowych” zanim doprowadzą do tragedii.
Koniec nielegalnych zlotów i wyścigów. Co grozi organizatorom i widzom?
Ustawodawca zdecydowanie zaostrzył kary za organizowanie i uczestniczenie w nielegalnych wyścigach ulicznych oraz nieformalnych zlotach motoryzacyjnych, które tamują ruch lub stwarzają zagrożenie.
Wprowadzono nową definicję zlotu: każde spotkanie na otwartej przestrzeni, w którym bierze udział więcej niż 10 pojazdów w celu ich prezentacji (szczególnie po tuningu), wymaga teraz obowiązkowego zgłoszenia do właściwej gminy. Brak takiego zgłoszenia pociąga za sobą poważne konsekwencje finansowe i prawne.
Kary za brak zgłoszenia: Organizatorom oraz osobom przewodniczącym nielegalnym zgromadzeniom grozi grzywna w wysokości nie niższej niż 2000 zł lub kara ograniczenia wolności.
Co istotne, odpowiedzialność karna nie ogranicza się już tylko do kierowcy:
- Odpowiedzialność uczestników: Ukarany może zostać pasażer biorący udział w wyścigu.
- Odpowiedzialność widzów: Kara grozi także widzowi, który świadomie przybył, aby oglądać nielegalne zmagania.
- Więzienie za wyścigi: Sam udział w nielegalnym wyścigu jako kierowca jest zagrożony karą od 3 miesięcy do 5 lat więzienia. Jeśli w trakcie rywalizacji dojdzie do wypadku ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, sprawca może trafić do więzienia na okres od roku do 10 lat.
Zmiany w konfiskacie pojazdów i nawiązkach finansowych
Zmodyfikowano kontrowersyjne przepisy dotyczące przepadku pojazdu za jazdę pod wpływem alkoholu, które weszły w życie wcześniej. Nowelizacja uwzględnia przypadki, w których kierowca nie jest wyłącznym właścicielem pojazdu, co ma kluczowe znaczenie w przypadku leasingu, najmu czy współwłasności.
Nawiązka zamiast konfiskaty: Jeśli kierowca prowadzący pod wpływem alkoholu (powyżej 1,5 promila) nie jest jedynym właścicielem auta, sąd nie orzeknie przepadku pojazdu. Zamiast tego nałożona zostanie nawiązka finansowa w wysokości od 5 tys. zł do nawet 500 tys. zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. W praktyce oznacza to, że jeśli auto jest w leasingu, kierowca poniesie karę finansową, ale firma leasingowa nie straci majątku.
Sąd zyskał również możliwość odstąpienia od konfiskaty w wyjątkowych, uzasadnionych przypadkach, pod warunkiem, że kierowca nie miał wcześniej orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Ta możliwość ma zapobiegać nadmiernej surowości kary w sytuacjach, gdzie konfiskata byłaby nieproporcjonalna do winy.
Drift i jazda na jednym kole. Obowiązkowa utrata prawa jazdy
Część przepisów dotyczących czysto technicznej brawury na drodze wejdzie w życie z opóźnieniem – dopiero 30 marca 2026 roku. Dotyczą one celowego wprowadzania pojazdu w niebezpieczne manewry na drogach publicznych.
Definicja wykroczenia: Celowe wprowadzanie auta w poślizg (drift) na drodze publicznej, a także jazda motocyklem na jednym kole, będą traktowane jako poważne wykroczenia.
Kary za tego typu ewolucje są bardzo dotkliwe i mają charakter dwutorowy:
- Wysokie mandaty: Kara za drift lub jazdę na jednym kole wyniesie od 1500 zł do 5000 zł.
- Recydywa: Jeśli kierowca popełni to wykroczenie ponownie w ciągu dwóch lat, mandat wyniesie minimum 3000 zł.
- Utrata prawa jazdy: Za tego typu wykroczenia obligatoryjnie zatrzymywane będzie prawo jazdy na 3 miesiące.
Surowsze kary za udostępnienie auta i recydywę alkoholową
Nowe przepisy nakładają większą odpowiedzialność na właścicieli pojazdów, którzy muszą teraz dwa razy zastanowić się, komu wręczają kluczyki.
Grzywna dla właściciela: Jeśli właściciel dopuści do prowadzenia swojego pojazdu osobę bez uprawnień, nietrzeźwą lub niesprawną fizycznie bądź psychicznie, grozi mu grzywna nie niższa niż 1000 zł lub kara ograniczenia wolności. Taka sama kara czeka za dopuszczenie do ruchu pojazdu niesprawnego technicznie lub bez ważnych badań.
Zaostrzono również przepisy dotyczące tamowania ruchu, co jest bezpośrednio wymierzone w uczestników nielegalnych zlotów. Uczestnik zlotu tamujący ruch zapłaci minimum 1000 zł grzywny, natomiast „zwykły” kierowca blokujący ruch zapłaci nie mniej niż 500 zł.
Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów: Zaostrzenia dotknęły też recydywistów alkoholowych. Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów będzie obligatoryjnie orzekany wobec kierowców, którzy:
- Ponownie zostaną złapani na jeździe pod wpływem alkoholu.
- Złamią sądowy zakaz prowadzenia pojazdów.
- Uciekną z miejsca wypadku.
Dodatkowo, jeśli sprawca wypadku spożyje alkohol po zdarzeniu, a przed przybyciem policji, będzie traktowany z taką samą surowością, jakby prowadził w stanie nietrzeźwości.
Podsumowanie: Co kierowca musi wiedzieć od 29 stycznia 2026?
Wprowadzenie nowych przepisów oznacza, że polskie prawo drogowe staje się jednym z najbardziej restrykcyjnych w Europie pod względem karania brawury i nieodpowiedzialności. Kluczową zmianą jest przeniesienie punktu ciężkości z karania skutku (wypadku) na karanie samego stwarzania bezpośredniego zagrożenia.
Praktyczna checklista dla kierowców:
- Ryzyko więzienia: Każde rażące przekroczenie prędkości lub agresywna jazda w miejscach, gdzie narażasz innych na niebezpieczeństwo, może skutkować natychmiastowym postawieniem zarzutu przestępstwa (od 3 miesięcy do 5 lat więzienia).
- Zloty: Jeśli planujesz uczestniczyć w zlocie motoryzacyjnym z udziałem ponad 10 pojazdów, upewnij się, że organizator dopełnił formalności w gminie.
- Udostępnianie kluczyków: Bądź świadomy, że udostępnienie auta osobie bez uprawnień lub nietrzeźwej to minimum 1000 zł grzywny dla Ciebie jako właściciela.
- Drift/Ewolucje: Od 30 marca 2026 roku, celowy drift na drodze publicznej to 3-miesięczna utrata prawa jazdy i mandat do 5000 zł.
- Recydywa alkoholowa: Za ponowne złamanie zakazu lub jazdę pod wpływem grozi obligatoryjny dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów.
Nowe regulacje stanowią wyraźny sygnał, że państwo dąży do bezkompromisowej walki z niebezpiecznymi zachowaniami na drodze.